40 yaşında bayan hasta karın ağrısı şikayeti ile acil servise ayaktan başvuruyor. Triaj alanında değerlendirilen hastanın; Genel durumu iyi, Vitalleri: Nabız: 92atım/dk düzenli ; Solunum: 18/dk ; SpO2: 96 ; Kan Basıncı: 100/60 mm/Hg olarak değerlendiriliyor ve yeşil alana yönlendiriliyor. Yaklaşık 20 dakika sonra yeşil alan dokturu tarafından muayene edilen hastanın fizik muayenesinde batında epigastrik bölgede hassasiyet saptanıyor. Gebelik şüphesi olmayan, operasyon öyküsü olmayan, defansı ve reboundu olmayan, gün içerinde gaz gaita çıkışı olan hastadan hemogram, geniş biyokimya ve ayakta direkt batın grafisi ( ADBG) isteniyor. Hasta hızlıca rörtgene alanına gidiyor ve grafisi çektiriyor. Ağrıları artan hasta sıra beklemek istemiyor ve grafisinin bir an önce değerlendirilmesini istiyor ve tekrar doktoruna başvuruyor. Aşağıda grafisi görünen hastaya sizce bundan sonraki yaklaşım ne olmalıdır ve aşamalarıyla doğru olan seçenek hangisidir ?
A) Grafide yoğun gaz ve gaita görünümü mevcuttur; hastaya lavman (enema) uygulanarak rahatlatılmalı ve taburcu edilmelidir.
B) Grafideki görünüm yoğun gaz ve gaita lehinedir. Hastaya önce lavman uygulanmalı, rahatlama olmazsa Batın BT çekilmelidir.
C) Grafi normal olarak değerlendirilir. Hastanın ağrısı için intramüsküler (İM) NSAİ (örneğin Diklofenak) yapılarak kan sonuçları beklenmelidir.
D) Grafide anlamlı bir bulgu yoktur. Hastanın epigastrik hassasiyeti non-spesifik gastrit olarak değerlendirilmeli ve semptomatik tedaviyle taburculuğu planlanmalıdır.
E) Grafide diyafram altında serbest hava görüntülenmektedir. Acil genel cerrahi konsültasyonu istenmeli, bu sırada hastaya nazogastrik (NG) tüp takılarak mide dekompresyonu sağlanmalı ve oral alımı kesilmelidir.
Öğrenim Noktaları
Hastamızda ADBG’sinde diyafram altında serbest hava görünmekte buda bize gastrointestinal perforasyonu düşündürmektedir. Gastrointestinal kanal perforasyonu peptik ülser hastalığı, travma, iyatrojenik, yabancı cisim, apandisit, enflamasyon, tümör gibi nedenlerle ortaya çıkmakta ve erken tanı ve zamanında cerrahi müdahale ile mortalitesi ve morbitesi oldukça azalmaktadır. Gastrointestinal kanal perforasyonnları mortal seyrettiği için gözlem alıntında tutulmalı, oral stoplanmalı ve ana tedavi yöntemi cerrahi olduğu için hasta bir an önce genel cerrahiye danışılması gerekmektedir. Ayakta batın grafisi acillerde, akut karın ağrılarının değerlendirilmesinde ayakta batın grafisi sık olarak istenmektedir. Akut karın ağrısının tanısal incelemesinde akciğer ve karın grafilerinin yeri ile ilgili yapılan yayınlarda, grafilerin tanı konulmasındaki etkinliklerinin ve tedaviyi yönlendirmelerinin oldukça kısıtlı olduğu, akut karın ağrısı şikayeti ile acil servise başvuran her hastadan direkt grafi tetkiki istenilmesi halinde, tanıya yardımcı patolojik bulgu elde edilme oranı ortalama %10 olduğu gözlemlenmektedir. Bu yüzden acil cerrahi hastalıklar arasında en sık intestinal obstrüksiyon ve gastrointestinal perforasyon için karın grafilerinin tanısal etkinliği etkinliğe sahiptir. Bu yüzden klinik ve fizik muayene bulguları intestinal obstrüksiyon ve gastrointestinal perforasyon lehine değerlendirilen hastalarda direkt karın grafisi ilk tetkik olarak istenmelidir. Ancak, akut apandisit dâhil diğer akut karın patolojilerinde direkt karın grafilerinin kullanılması yetersiz tanısal etkinlik ve radyasyon riski açısından uygun gözükmemektedir.
Google