Soru Bankası
65 yaşındaki bir kadın, yemeklerden 15-30 dakika sonra başlayan epigastrik ağrı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Hasta, ağrının şiddetini 7/10 olarak tanımlıyor ve yayılmadığını belirtiyor. Geçen hafta yapılan üst gastrointestinal endoskopinin normal olarak değerlendirildiğini ifade ediyor. Ağrı nedeniyle daha az yemeye başladığını ve son 3 ay içinde yaklaşık 6 kg kaybettiğini söylüyor. Özgeçmişinde tip 2 diyabet, hiperlipidemi, hipertansiyon ve 2 yıl önce geçirilmiş miyokard enfarktüsü bulunuyor. 80 paket-yıl sigara öyküsüne sahip. Fizik muayenede, rebound veya defans olmaksızın hafif abdominal hassasiyet saptanıyor. Bu hastanın semptomlarının en olası altta yatan etiyolojisi aşağıdakilerden hangisidir?
Öğrenim Noktaları
Bu hasta, kronik mezenter iskemi (KMİ) açısından yüksek risk altındadır. Diyabet, hiperlipidemi, hipertansiyon, miyokard enfarktüsü öyküsü ve uzun süreli sigara kullanımı, yaygın ateroskleroz gelişimi için önemli risk faktörleridir.
Kronik Mezenter İskemi'nin Klinik Özellikleri:
- Postprandiyal (yemek sonrası) epigastrik ağrı: Yemekten 15-30 dakika sonra başlayan künt ve kramp tarzında ağrı, bağırsakların artan metabolik ihtiyacına rağmen yetersiz kan akımı nedeniyle gelişir.
- İstemli kilo kaybı: Hasta, ağrı yaşamamak için yemekten kaçınır ("abdominal angina" olarak adlandırılır), bu da kilo kaybına neden olur.
- Normal endoskopi: Kronik mezenter iskemi, mukozal iskemiden çok submukozal hipoperfüzyon ile ilişkilidir; bu nedenle endoskopi genellikle normaldir.
- Aterosklerotik risk faktörleri: Hastanın öyküsünde yaygın ateroskleroz belirtileri (MI öyküsü, sigara kullanımı, hiperlipidemi) bulunur.
Yanıtların Değerlendirilmesi:
B) Peptik ülser hastalığı
- Yemekle ilişkili ağrı olabilir ancak genellikle mide asidi ile ilişkilidir (yemek sonrası geç veya açlıkta ağrı olabilir).
- Endoskopi genellikle ülser gösterir, ancak bu hastada endoskopi normal bulunmuştur.
- Bu nedenle, peptik ülser hastalığı olasılığı düşüktür.
C) İnce bağırsak obstrüksiyonu
- Kolik tarzında (aralıklı, dalgalar halinde gelen) ağrı, kusma, abdominal distansiyon ve barsak seslerinde değişiklik (hiperaktif veya azalmış) beklenir.
- Bu hastada kusma ve distansiyon yoktur, bu nedenle olasılığı düşüktür.
D) Kronik pankreatit
- Epigastrik ağrı sırtına yayılır, yağlı gaita (steatore) ve malabsorpsiyon belirtileri eşlik eder.
- Alkolizm veya tekrarlayan akut pankreatit atakları öyküsü sık görülür.
- Bu hastada malabsorpsiyon ve sırt ağrısı yoktur, bu yüzden olasılığı düşüktür.
E) Fonksiyonel dispepsi
- Yemek sonrası epigastrik rahatsızlık olabilir ancak kilo kaybı, belirgin ateroskleroz öyküsü ve postprandiyal ağrı ile güçlü bir ilişki yoktur.
- Endoskopi normal olabilir ancak bu hastada daha açıklayıcı bir neden olan mezenter iskemi mevcuttur.
Sonuç:
Hastanın postprandiyal epigastrik ağrısı, kilo kaybı ve yaygın aterosklerotik risk faktörleri nedeniyle en olası tanı kronik mezenter iskemidir.
Google