Soru Bankası
Hazırlık / Yan Dal Sınavı / 2023
⚡⚡
Acil serviste hipertansif hastalar sıkça karşılaşılan bir durumdur. Bu hastaların yönetiminde, durumun "hipertansif aciliyet (emergency)" mi yoksa "hipertansif ivedilik (urgency)" mi olduğunu ayırt etmek kritik öneme sahiptir. Hipertansif aciliyetler, hedef organ hasarının eşlik ettiği ve kan basıncının dakikalar veya saatler içinde düşürülmesini gerektiren durumlardır. Aşağıdaki durumlardan hangisi, acil serviste kan basıncının hızla düşürülmesini gerektiren bir hipertansif aciliyet (emergency) durumu değildir?
A) Akut Koroner Sendromlar
B) Akut Pulmoner Ödem
C) Aort Diseksiyonu
D) Hipertansif Ensefalopati
E) İzole Hipertansiyon
Öğrenim Noktaları
Acil serviste karşılaşılan hipertansif durumlar, hastanın yönetimini ve tedavi aciliyetini belirleyen iki ana başlık altında incelenir. Bu iki durum arasındaki en temel fark, yüksek kan basıncına akut hedef organ hasarının eşlik edip etmediğidir.
1. Hipertansif Aciliyet (Emergency)
- Tanım: Kan basıncı yüksekliğine, santral sinir sistemi, kalp, böbrek veya vasküler sistem gibi hayati organlarda akut ve ilerleyici bir hasarın eşlik ettiği, hayatı tehdit eden bir durumdur.
- Yönetim: Hedef organ hasarını önlemek veya sınırlamak amacıyla kan basıncının, dakikalar veya saatler içinde, genellikle damar yoluyla (parenteral) verilen ilaçlarla acil olarak düşürülmesi gerekir. Bu hastalar mutlaka hastaneye yatırılır ve hemodinamik monitörizasyon altında yakından takip edilir.
- Kardiyovasküler: Akut Koroner Sendromlar, Aort Diseksiyonu, Akut Pulmoner Ödem.
- Nörolojik: Hipertansif Ensefalopati, Serebral İnfakt (İnme) veya Kanama, Subaraknoid Kanama (SAK).
- Renal: Akut Böbrek Yetmezliği.
- Obstetrik: Gestasyonel Hipertansiyon, Preeklampsi, Eklampsi, HELLP Sendromu.
- Diğer: Sempatik Kriz (Kokain/Amfetamin zehirlenmesi, Feokromasitoma).
2. Hipertansif İvedilik (Urgency)
-
- Tanım: Kan basıncının çok yüksek olmasına rağmen, akut hedef organ hasarının bulunmadığı durumlardır.
- Yönetim: Bu durumda kan basıncının birkaç saatte veya günde, genellikle ağızdan (oral) alınan antihipertansiflerle daha yavaş ve kontrollü bir şekilde düşürülmesi tercih edilir. Hedef organ hasarı bulunmadığı için bu hastalar sıklıkla acil servisten taburcu edilerek poliklinik takibine yönlendirilir.