Soru Bankası
Hazırlık / Yan Dal Sınavı / 2023
⚡⚡
71 yaşında, bilinen KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) öyküsü olan bir kadın hasta, nefes darlığı şikayetiyle 112 Acil Sağlık Hizmetleri'ne başvuruyor. Hastanın evde nebülizatör kullandığı ancak sürekli oksijen tedavisi almadığı öğreniliyor. Olay yerine giden 112 ekibi hastayı değerlendiriyor:
- GKS: 15, Bilinç: Açık, Oryante-Koopere
- SpO2: %88
- Nabız: 116 atım/dk
- Solunum Sayısı: 24/dk
- Kan Basıncı: 150/80 mmHg
Solunum sıkıntısı olan hastayı ekip lideri en yakın hastaneye nakletmeye karar veriyor. Bu hastanın hastaneye nakli sırasında uygulanması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hasta monitörize edilir, damar yolu açılır, nazal kanülle 6-8 L/dk oksijen desteği, Salbutamol ve İpratropium nebul başlanır.
B) Hasta monitörize edilir, damar yolu açılır, nazal kanülle 1-2 L/dk oksijen desteği, sadece Salbutamol nebul başlanır ve 1 mg/kg Prednizolon IV uygulanır.
C) Hasta monitörize edilir, damar yolu açılır, nazal kanülle 2-4 L/dk oksijen desteği, Salbutamol ve İpratropium nebul başlanır ve hastaya Teofilin IV başlanır.
D) Hasta monitörize edilir, damar yolu açılır, nazal kanülle 1-2 L/dk oksijen desteği, sadece Salbutamol nebul başlanır ve hastaya Prednizolon ile Teofilin IV başlanır.
E) Hasta monitörize edilir, damar yolu açılır, nazal kanülle 1-2 L/dk oksijen desteği, Salbutamol ve İpratropium nebul başlanır.
Öğrenim Noktaları
Bu vaka, hastane öncesi acil bakımda en sık karşılaşılan durumlardan biri olan KOAH alevlenmesinin doğru yönetimini sorgulamaktadır. Yaklaşımın her bir adımı, hastanın durumunu kötüleştirmeden stabilize etmeye yönelik kritik prensiplere dayanmaktadır.
1. Tanı: KOAH Alevlenmesi
- Nefes darlığı, acil servis çağrılarının en sık nedenlerinden biridir ve yetişkinlerde en yaygın tanı KOAH alevlenmeleridir (%20,4). Hastanın bilinen KOAH öyküsü ve mevcut solunum sıkıntısı, bu tanıyı en olası hale getirmektedir. Bu hastaların hastane öncesi dönemde dikkatli yönetimi ve nakli hayati önem taşır.
2. Oksijen Tedavisi: "Az, Çoktur" Prensibi
- KOAH alevlenmesi olan hastalarda oksijen uygulanması hayati önem taşır, ancak bu tedavinin dikkatli bir şekilde titre edilmesi (ayarlanması) gerekir.
- Bu hastaların yaklaşık %20'si, karbondiyoksiti yeterince atamadığı için hiperkarbi (CO2 tutulması) yaşar. Kontrolsüz ve yüksek akımda oksijen vermek, solunum merkezini baskılayarak bu karbondiyoksit birikimini artırabilir; bu da hastanın solunumsal asidoza girmesine ve bilincinin kapanmasına neden olabilir.
- Bu nedenle, güncel kılavuzlar, hedef oksijen satürasyonunu %88-92 arasında tutacak şekilde, düşük akımlı oksijen (örn: nazal kanülle 1-2 L/dk) başlanmasını önermektedir. Bu, hastanın hipoksisini düzeltirken hiperkarbi riskini en aza indirir. Bu nedenle 6-8 L/dk gibi yüksek akım öneren A şıkkı yanlıştır.
3. Bronkodilatör Tedavi: İkili Yaklaşım
- KOAH atağında, hava yollarındaki daralmayı (bronkokonstriksiyon) açmak için bronkodilatörler kullanılır.
- Kılavuzlar, hem kısa etkili bir β2 agonist olan Salbutamol'ün hem de düz kas gevşemesini artıran kısa etkili bir muskarinik antagonist olan İpratropium'un birlikte nebulizatör yoluyla verilmesini önermektedir. Bu ikili tedavi, tek başına Salbutamol kullanımından daha etkilidir. Bu nedenle sadece Salbutamol öneren B ve D şıkları eksik bir tedavi sunmaktadır.
4. Diğer İlaçlar
- Steroidler: Sistemik kortikosteroid tedavisi KOAH alevlenmesi tedavisinin bir parçası olsa da, bu tedavinin genellikle acil serviste alevlenmenin şiddetine göre başlanması daha uygundur.
- Teofilin: Metilksantinler (teofilin, aminofilin) yan etki profilleri ve zayıf etkinlikleri nedeniyle KOAH alevlenmelerinde artık kullanılmamaktadır (kontrendikedir). Bu nedenle C ve D şıkları yanlıştır.
Google