Soru Bankası
Hazırlık / Yan Dal Sınavı / 2023
⚡
45 yaşında, hipertansiyon öyküsü olan bir erkek itfaiyeci, bir evde çıkan yangından baygın bir adamı kurtarmak için yaklaşık 25 dakika harcadıktan sonra olay yerindeki rehabilitasyon alanına geliyor. İtfaiyeci hafif baş dönmesi ve baş ağrısı tarifliyor. Olay yerinde bekleyen ambulans ekibi tarafından değerlendirilip en yakın acil servise getiriliyor. Hasta acil serviste değerlendirildiğinde bilinç açık, oryante ve koopere (GKS: 15). Vital bulguları:
- Kan Basıncı: 100/65 mmHg
- Nabız: 110 atım/dk
- Solunum Sayısı: 18/dk
- SpO₂: %96 (oda havasında)
Sistem muayeneleri doğal olarak saptanıyor. Hastadan alınan kan gazı sonucu:
- pH: 7.30
- pCO₂: 30 mmHg
- pO₂: 80 mmHg
- COHb: %15
Bu hastanın klinik bulguları ve kan gazı sonucu göz önüne alındığında, en uygun tanı ve başlangıç tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hasta hipertansif olarak değerlendirilmeli ve antihipertansif tedavi başlanmalıdır.
B) Hasta hipertansif olarak değerlendirilmeli ve kafa içi basınç artışı açısından beyin tomografisi çekilmelidir.
C) Hasta karbonmonoksit zehirlenmesi olarak değerlendirilmeli, rezervuarlı maske yardımıyla %100 oksijen tedavisine başlanmalı ve COHb düzeyi
D) Hasta karbonmonoksit zehirlenmesi olarak değerlendirilmeli, rezervuarlı maske yardımıyla %100 oksijen tedavisine başlanmalı ve COHb düzeyi
E) Hasta karbonmonoksit zehirlenmesi olarak değerlendirilmeli, nazal kanül yardımıyla %100 oksijen tedavisine başlanmalı ve COHb düzeyi
Öğrenim Noktaları
Bu vaka, özellikle yangın ortamına maruz kalan kişilerde akla gelmesi gereken sinsi ama tehlikeli bir zehirlenmeyi, Karbonmonoksit (CO) Zehirlenmesini, sorgulamaktadır. Karbon monoksit toksisitesi, aşırı düzeyde karbon monoksit soluduktan sonra ortaya çıkar. Karbonmonoksit (CO) renksiz, kokusuz, tatsız ve irritan olmayan bir gazdır ve hastalar bu gazı soluduktan sonra genellikle baş ağrısı, halsizlik, baş dönmesi ve mide bulantısı, taşikardi ve takipne gibi zehirlenme belirtileri gösterirler. Bazı hastalar ise zehirlendiklerini anlamadan bilinçlerini kaybederler. Zehirlenme odun, kömür, tezek, doğal gaz, tüp gazı, benzin, gaz yağı gibi karbon içeren yakıtların yanması sırasında oluşur. Sigara içmeyen kişilerde karboksihemoglobin % 3 kadar olabilir. Sigara içenlerde bu değer %10’a kadar çıkabilir. CO zehirlenmesinin tanısı arteriyal kan gazı ile ölçülen yüksek COHb düzeyi ve bununla uyumlu anamnez ve fizik muayene ile konur. Arteriyal ve venöz COHb düzeyleri arasındaki ilişkinin oldukça iyi olmasından dolayı genellikle venöz kan gazının analiz edilmesi ölçüm için yeterlidir. Akut CO zehirlenmesindeki klinik bulgular COHb konsantrasyonuna göre değişebilmektedir. Hastaların kanındaki COHb oranlarına göre klinik tabloları aşağıdaki gibi olabilir.
- %10: Hafif baş ağrısı, kolay yorulma
- %20: Şiddetli baş ağrısı, bozulmuş motor beceri
- %30: Şiddetli kas güçsüzlüğü, bulantı, kusma
- %40: Konfüzyon, deliryum
- %50: Taşikardi, kardiyak irritabilite
- %60: Nöbet, solunum yetmezliği
- %70: Koma, solunum yetmezliği, ÖLÜM