Soru Bankası

Pnömoni akciğer parankim dokusunun inflamasyonu ve infeksiyonudur. İnflamasyon büyük oranda bakteri, virüs ve mantar gibi mikroorganizmalar tarafından oluşturulur. İnfeksiyon dışında asit-alkali madde inhalasyonu, radyasyon gibi fiziksel nedenler ve aşırı duyarlılık reaksiyonları da akciğer parankim inflamasyonu nedeni olabilirler ve pnömonitis olarak adlandırılır. Pnömoni, akut olarak başlayan öksürüğe ek olarak akciğer grafisinde fokal akciğer bulgularının eşlik ettiği, dört günden fazla süren ateş, dispne ve/veya takipnenin bulunduğu başka nedenlerle açıklanamayan hastalık olarak tanımlanabilir.

Pnömoni Olgularında Klinik

Tipik Pnömoniler (Streptococcus pneumoniae gibi)

• Akut başlangıçlıdır.
• Ateş, üşüme, titreme, prodüktif öksürük, plöretik göğüs ağrısı sıktır.
• Fizik bakıda krepitan raller veya konsolidasyon bulguları saptanır.
• Radyolojik olarak sıklıkla lober tutulum izlenir.
• Komplikasyon olarak parapnömonik efüzyon, ampiyem ve abse gelişimi atipik pömonilerden daha sıktır.
• Genellikle lökositoz ve nötrofili vardır.

Atipik Pnömoniler (Chlamydophila pneumoniae, Mycoplasma pneumoniae ve Legionella pneumophila)

• Subakut gelişir.
• Genellikle kas ağrısı, baş ağrısı, karın ağrısı gibi prodromal belirtiler vardır. Ateş genellikle subfebril olup daha çok kuru öksürük mevcuttur.
• Fizik bakı bulguları siliktir, astmatik bulgular ( ekspiryum uzunluğu, ronküsler) eşlik edebilir.
• Radyoloji ile fizik bakı bulguları uyumsuzdur. Daha çok subsegmental infiltrasyonlar, dağınık yama tarzında ya da retiküler opasiteler izlenir.
• Lökosit düzeyi genellikle normaldir.

Sınıflama

Güncel pnömoni sınıflaması hastalığın oluşma şekline ve ampirik tedavi yaklaşımına göre yapılmaktadır.

• Toplumdan Edinilmiş Pnömoni :Hastane dışında edinilen herhangi bir pnömoniye toplum kökenli pnömoni (TKP) adı verilir.
• Hastane Kökenli Pnömoniler: Hastane gibi yatılı bir ortamda kabul edildikten 48 saat sonra ve kabul sırasında kuluçkada olmayan herhangi bir pnömoni HAP olarak kabul edilir. Bu sınıflandırma, sağlık hizmetiyle ilişkili ve hastane kaynaklı pnömoni terimlerini çevreleyen karışıklığı gidermeye yardımcı olur.
• Ventilatör İlişkili Pnömoni: Endotrakeal entübasyondan 48 saat sonra edinilen pnömoni VİP olarak kabul edilir.

Hastamızda olduğu gibi hastane dışında edinilen herhangi bir pnömoniye toplum kökenli pnömoni adı verilir. Toplum kökenli pnömoni olgularının çoğunda etkenleri izole etmek mümkün olmamaktadır. Kültürlerle bu mümkün olsa da çok zaman almaktadır. Bu yüzden acil serviste ampirik tedaviyi planlamada için etiyolojik ajanın doğru tahmini önem kazanmaktadır. Bunun için yerel etiyolojik verilerin iyi bilinmesine ihtiyaç vardır. Ülkemizde TKP olgularını kapsayan çalışmalara genel olarak bakıldığında, etiyolojik ajan saptama oranlarının % 21-62.8 arasında değiştiği görülmektedir. En sık izole edilen üç etkenle;

• Streptococcus pneumoniae (%23.4)
• Mycoplasma pneumoniae (%21.9)
• Respiratuar sinsityal virüs (RSV) (%16)

olmuştur. Pnömoni radyolojik bulgulara göre (lober, lobüler, bronkopnömoni), etkene göre (bakteriyel, viral, atipik, fungal pnömoni gibi) ve oluşma şekline göre sınıflandırılır. Radyolojik bulgulara göre sınıflandırmanın hastalığın seyrini ve etkeni tahmin etmede çok fazla yararı yoktur. Örneğin; lober pnömoni en sık pnömokok tarafından oluşturulmasına rağmen klebsiella, pseudomonas da dahil olmak üzere birçok organizma pnömonisinde görülebilir.

Tanı

Uygun semptom ve fizik bakı bulguları varlığında, akciğer grafisinde infiltrasyon görülmesi tanı için yeterlidir.

Tedavi

Toplum Kökenli Pnömoni Antibiyotik Önerileri 2019 ATS/IDSA Kılavuzu

1-Komorbiditeleri veya antibiyotiğe dirençli patojenler için risk faktörleri olmayan sağlıklı ayaktan yetişkinler için öneriler

• Amoksisilin 1gr günde üç kez  (güçlü öneri, orta düzeyde kanıt kalitesi) veya
• Günde iki kez 100 mg doksisiklin (şartlı öneri, düşük kanıt kalitesi) veya
• Bir makrolid

• Azitromisin ilk gün 500 mg ve sonra 250 mg/gün veya
• Klaritromisin, günde iki kez 500 mg veya
• Klaritromisin uzun salınımlı tablet günde 1000 mg/gün), Sadece makrolidlere karşı pnömokok direnci <% 25 olan bölgelerde (şartlı öneri, orta derecede kanıt)

2- Kronik kalp, akciğer, karaciğer, böbrek hastalığı, diyabet, alkolizm, malignite gibi hastalıkları olan veya splenektomi öyküsü olan ayaktan tedavi edilecek yetişkinler için; (özel bir tercih sırası olmadan)

Birden fazla tedavinin bir arada uygulanması:

• Birinci İlaç

1.  Amoksisilin / klavulanat 500 mg / 125 mg  günde üç kez veya
2. Amoksisilin / klavulanat 875 mg / 125 mg günde iki kez veya
3. Amoksisilin / klavulanat 875 mg 2.000 mg / 125 mg günde iki kez veya
4. Sefpoksoksim 200 mg günde iki kez veya
5. Sefuroksim 500 mg günde iki kez veya 

VE

• İkinci İlaç

1. Azitromisin ilk gün 500 mg ve sonra 250 mg/ gün 250 mg, veya
2. Klaritromisin günde iki kez 500 mg veya
3. Klaritromisin uzatılmış salımlı 1000 mg günde bir kez veya (güçlü öneri, kombinasyon tedavisi için orta kalitede kanıt)
4. Doksisiklin 100mg günde iki kez (şartlı öneri, kombinasyon tedavisi için düşük kanıt kalitesi)

Monoterapi uygulanması:

1. Gemifloksasin 320 mg günde tek doz veya
2. Levofloksasin 750 mg günde tek doz veya
3. Moksifloksasin 400 mg günde tek doz (güçlü öneri, orta kanıt kalitesi)

tedavi süresi 5-7 gün önerilir. Klinik düzelmeye göre tedavi uzatılabilir veya ilaç değişikliği yapılabilir.

📚 Kaynak: https://tussorusu.com/kurslar/acil-tip-yogun-bakim-yan-dal-kursu-2/