Soru Bankası
37 yaşında erkek hasta, baş ağrısı şikayeti ile acil servise başvuruyor. Hasta anamnezinde baş ağrısının daha önce yaşadığı ağrılara benzediğini, soda tek taraflı, göz çevresinde ve zonkyalıcı şeklinde olduğunu ve en az bir saat sürdüğünü, ağrı kesici aldığında azaldığını ve haftada en az bir defa bu atakların olduğunu ifade ediyor. Hasta yeşil alanda acil hekimi tarafından değerlendirildiğinde, GKS: 15, nabız: 80 atım/dk ve düzenli, solunum sayısı: 15 soluk/dk, SpO2: %99, parmak ucu kan şekeri: 102 mg/dl ve kan basıncı: 125/77 mmHg olarak saptanıyor. Muayede nöromotor doğal, ense sertliği yok, kernik ve Brudzinski negatif, solunum sesleri doğal, kalp sesleri doğal değerlendirilirken ek ses veya üfürüm saptanmıyor, gözde konjontivatada kızarıklık mevcut diğer sistem muayeneleri doğal olarak izleniyor. Bundan sonraki yaklaşım ne olmalıdır?
Öğrenim Noktaları
Klinik
Küme tipi baş ağrısı birkaç haftalık kümeler şeklinde gelir ve oldukça şiddetli baş ağrısı tiplerinden ve hastayı gece uykusundan uyandıracak kadar şiddetli olabilir. Genellikle tek taraflı, göz çevresinde ve zonkyalıcı tarzda bir ağrı olur. Şiddetli tek taraflı saldırılar genellikle 15-180 dakika sürer. Genellikle belirgin bir tetikleyici olmadan aniden ortaya çıkar ama tetikliyen faktörler de vardır. Mesela alkol (hatta küçük miktarlarda), bazı ilaçlar (örneğin nitro içeren) ve yükseklerde kalmak gibi. Bununla birlikte ritim ile karakterizedir aynı taraf ve genellikle hastaların çoğunda genellikle ilkbahar ya da sonbaharda mevsimsel küme baş ağrısı görülür. Bu dönem sonrasında hastalar aylarca ya da yıllarca genellikle belirtisiz kalırlar.
Tedavi
Küme baş ağrılarının tedavisinin iki yönü vardır: akut atak tedavisi ve önleyici tedavi.- Oksijen: Küme baş ağrıları için belki de en iyi bilinen tedavi %100 oksijen tedavisidir. Bu yaklaşım, A düzeyi bir öneridir ve diğer tüm baş ağrıları türlerine karşı küme baş ağrılarına özgüdür. Geri solumaya izin vermeyen yüz maskesi ile 15-20 dakika süreyle dakikada 7-12 lt, %100 O2 solutulmasının hastaların yaklaşık üçte ikisinde etkili olduğu gösterilmiştir. Etki 5-10 dakika içinde başlamaktadır. Oksijen kullanımı hiçbir risk veya yan etki taşımadığından tedavi için mükemmel bir seçimdir. Yan etkisi ve kontrendikasyon yoktur, günde çok kez verilebilir.
- Triptanlar: Önerilen diğer A düzeyi tedavidir. Bu ilaçların verilmesi subkutan sumatriptan veya nazal sprey yoluyla verilen zolmitriptan olabilir. Başlama süresi genellikle baş ağrısından daha uzun olduğundan, herhangi bir şekilde oral bir ilaç tavsiye edilmez.
- Diğer tedavi seçenekleri : İntranazal lidokain (%33 yanıt ile), oktreotid ve ergotamin bulunur. Ne yazık ki, kronik küme baş ağrılı hastaların %10 ila %20’sinde ilaca direnç gelişir. Hastalara tetikleyicilerden, özellikle alkolden kaçınmaları önerilir. Sigarayı bırakmanın baş ağrısı riskini azaltacağına dair bir kanıt bulunmamakla birlikte, hastalar sigarayı bırakmaya da teşvik edilmelidir.
Google