Soru Bankası

Nefes darlığı ambulans çağrılarının beş önemli nedeninden biridir ve kardiyak arrest olan yetişkin hastalardan sonra en fazla ölümle sonlanan yakınmadır. Acil sağlık sisteminde nefes darlığı nedeniyle değerlendirilen hastalarda son tanıların geniş bir spektrumda olduğu bilinmektedir ve yetişkin popülasyonda en sık nedeni KOAH alevlenmeleridir (%20,4). KOAH alevlenmesi olan hastaların hastane öncesi yönetimi; yeterli oksijenizasyon ve ventilasyonun sağlanması, kısa etkili bronkodilatörlerin kullanılması gerekli ise non-invaziv veya invaziv mekanik ventilasyonun kullanılmasını içerir. Solunum sıkıntısı ile birlikte bilinç bozukluğunun olması, noninvaziv veya invaziv mekanik ventilasyon ihtiyacının göstergesidir. Hastanın zorunlu bir pozisyonda olması (örn. tripod pozisyonu solunum sıkıntısının ciddiyetinin göstergesidir),

• Yardımcı solunum kaslarını kullanması
• Yüksek solunum sayısı (≥30 soluk / dakika),
• Tam cümleler kuramaması ve/veya düşük oksijen satürasyonu

solunum desteğine ve/veya oksijen desteğine başlanması gerektiğini düşündürür. Ciddi solunum sıkıntısı olan, havayolu risk altında ve/veya bilinç bozukluğu olan bir hastanın sırtı yükseltilmeli, gerekli ise mandibula öne doğru çekilmeli ve yüksek akımlı oksijen başlanmalıdır. Hastanın oturur pozisyona alınması ile yumuşak damak posterior farinksten ayrılır ve pasif olarak havayolu açıklığı sağlanmış olur. Diyafram aşağı hareket eder ve akciğer genişler. Hastane öncesinde hastaların end-tidal karbondioksit (ETCO2) ile monitörizasyonu obstrüktif veya kardiyak etiyolojinin aydınlatılmasında kullanışlı olabilir. Daha düşük ETCO2 düzeyleri konjestif kalp yetersizliğini düşündürür. Ambulansta Neler Yapmalıyız

• Havayolu, solunum ve dolaşımın stabilize edilmesi (ABC).
• Hastayı oturur pozisyona al.
• KOAH alevlenmesi düşünülen hastalarda satürasyonu %88-92 arasında tutmaya yetecek kadar oksijen başla. Yüksek akım oksijenden kaçınılmalıdır.
• İntravenöz damar yolu (en az 18G) açılmalı.
• Devamlı kardiyak monitrizasyon sağlanmalı.
• 12 derivasyonlu EKG çek ve değerlendir.
• Salbutemol  (Ventolin®) Nebül başla. 20 dk arayla 3 doz tekrarla.
• İpratropium (İpravent®) Nebül başla. 20 dk arayla 3 doz tekrarla.
• KOAH alevlenmesi düşünülen, olay yerinde tedavi başlatılan hastalar kesin tedavi için hastaneye transfer edilmelidir.

Tedavi Önerileri

• KOAH alevlenme ile başvuran hastalarda oksijen uygulanması hayati önem taşır. Ancak titre edilmeden uygulananyüksek oksijen inhalasyon tedavisi, karbondioksit retansiyonuna yol açabilir; bu da hastanın prognozu için zararlı olabilir. Nitekim hastane öncesinde satürasyonu %88-92 arasında tutmaya yetecek kadar oksijen alan KOAH hastalarına göre yüksek miktarda oksijen alan KOAH hastalarında; hiperkapni, solunumsal asidoz ve ölüm oranlarının daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Bu yüzden bu hastada başlangıçta venturi maskesi veya nazal kanülle (1-2 L/dk) düşük akımda oksijen tedavisi başlanmalı ve hedef satürasyon düzeyi %88-92 arasında olacak şekilde oksijen tedavisi titre edilmelidir.
• KOAH atağında astım atağında olduğu gibi solunum yolunda artmış hiperreaktivite ve bronkokonstriksiyon azaltmak için bronkodilatörler, kısa etkili inhale β2 agonistlerdirler (salbutamol) önerilmektedir. Aynı zamanda düz kas gevşemesini arttıran İnhale kısa etkili muskarinik antagonistlerde (İpratropium) önerilmektedir.
• Hastane öncesi kılavuzlarında KOAH alevlenmesinde hastane öncesinde sistemik kortikosteroid tedavi uygulanması önerilmektedir. Ama bu tedavinin acil servis içerisinde alevlenmenin şiddetine göre acil serviste kiloya 1 mgr (max 80mgr) uygulanması daha uygun görünmektedir.
• Metilksantinler, yani teofilin ya da aminofilin KOAH alevlenmelerinde ahastane öncesinde ve acil serviste AKS dışlanmadığı için kullanılmaları kontrendilkedir.

📚 Kaynak: https://tussorusu.com/kurslar/acil-tip-yogun-bakim-yan-dal-kursu-2/