Soru Bankası
45 yaşında erkek hasta alkol alımı sonrasında karın ağrısı, kusma ve mide bulantısı şikayetiyle acil servise getiriliyor. Hasta acil serviste verdiği öyküde daha öncede alkol alımı sonrasında çok defa acile getirildiğini, kronik alkol bağımlısı olduğunu ve dünde ev yapımı Rakı içtiğini belirtiyor. Hasta değerlendirildiğinde; GKS: 15, nabız: 110 atım/dk ve düzenli, solunum sayısı: 22 soluk/dk, SpO2: %96, parmak ucu kan şekeri: 101 mg/dl ve kan basıncı: 91/62 mmHg olarak saptanıyor. Fizik muayenede karnın dört kadranında da rebound olmaksızın yaygın palpasyon hassasiyeti mevcut. Asit yok ve başka özellik yok. Laboratuvar incelemesinde; Venöz Kan Gazında (VKG) pH: 7.26, pO2: 37.2mmHg, pCO2: 23.5mmHg, HCO3: 10.7mEq/ dL, BE: -10 Biyokimyada: sodyum 138 mEq/L, potasyum 3,8 mEq/L, klorür 97 mEq/L, bikarbonat 10 mEq/L Üre:46 mg/dl, kreatinin:1.3 mg/ dl, Hemogramda: beyaz küre sayısı 16.700/mm3, hemoglobin:15.5gr/dl ve diğer laboratuar değerleri normal olarak saptanıyor. İdrar tahlilinde +3 keton saptanıyor. Bundan sonraki yaklaşımda aşamalarıyla doğru olan seçenek hangisidir?
Öğrenim Noktaları
Klinik
Metil alkol zehirlenmelerinin geç döneminde, zehirlenme bulguları çoğu zaman spesifik olsa da, erken dönemdeki bulguların çoğu maalesef nonspesifiktir. Erken dönemde bulantı, kusma, karın ağrısı gibi gastrointestinal sistem bulguları ön plandadır. Hastalar alkol aldıkları için genelde sarhoşluk bulgularına sahiptirler, bu nedenle öykü almak bazen oldukça güç olabilir. Metil alkol zehirlenmelerinin klinik bulguları, 3 dönemde farklı bulgularla karekterizedir. Evre 1 (Alımın ilk saatleri) • Sarhoşluk • Gastrointestinal sistem irritasyon bulguları (bulantı,kusma) • Artmış osmolar açık Evre 2 (Latent dönem; 3-30 saat)- Herhangi bir bulgu görülmeyebilir.
Tanı
Ciddi anyon açıklı metabolik asidoz, metanol toksisitesinin karakteristik bir bulgusudur. Bazı vakalarda asidozun oluşması 12-24 saati bulabilir. Normal anyon açıklı metabolik asidoz varlığı, metanol maruziyetini dışlamaz. Tedavi Hastalar acil servise koma veya kardiyak arrestle gelebilirler. Zehirlenme düşünülen bütün hastaların öncelikle ABC’si değerlendirilip, parmak ucu kan şekeri bakılmalı, vital bulguların stabilizasyonu sağlanmalıdır. Entübasyon gerekebilir. Hastalarda sıklıkla görülen hipotansiyonun nedeni başlangıçta, kusma, sıvı kaybı ve vazodilatasyon, ilerleyen dönemde ciddi metabolik asidoz ve çoklu organ yetmezliği sebebiyledir. Bunların tedavisinde yeterli miktarda kristaloid sıvı replasmanı ve gerektiğinde inotrop ilaçlar tercih edilebilir. Metanol gastrointestinal sistemden çok hızlı emildiği için gastrik lavaj ve aktif kömür kullanımı gereksizdir. Tedavisinde destekleyici tedavinin yanısıra, antidot tedavisi (fomeprizol ve etanol) ve hemodiyaliz tedavisi olmak üzere birçok önemli basamak mevcuttur. Fomepizolün alkol dehidrogenaz inhibitör etkisi daha güçlü olmakla birlikte, etki süresi de hafifçe daha uzundur. Santral sinir sistemi depresyonu, hepatotoksisite, hipoglisemi gibi yan etkiler fomepizol ile daha az sıklıkla görüldüğünden, bulunduğu ülkelerde, toksik alkol zehirlenmesi durumunda fomepizol birinci tercihtir.Antidot Tedavi Endikasyonları
- Serum metanol seviyesi 6,2 mmol/L veya 20 mg/dl üzerinde ise
- Toksik dozda metanol alımı öyküsü sonrası osmolar açığın >10 mOsm/L olması
- Şüpheli metanol alım öyküsü sonrası aşağıdaki durumlardan en az ikisinin bulunması