Soru Bankası
30 yaşında kadın hasta, baş ağrısı şikayeti ile acil servise başvuruyor. Hasta anamnezinde baş ağrısının daha önce yaşadığı ağrılara benzediğini, başının tek tarafında zonklayıcı şeklinde olduğunu ve karanlık ortama geçtiğinde azaldığını ve haftada en az bir defa bu atakların olduğunu ve gelmeden önce hissettiğini ve 500 mgt parasetol almasına rağmen geçmediğini ifade ediyor. Hasta yeşil alanda acil hekimi tarafından değerlendirildiğinde, GKS: 15, nabız: 66 atım/dk ve düzenli, solunum sayısı: 14 soluk/dk, SpO2: %100, parmak ucu kan şekeri: 105 mg/dl ve kan basıncı: 125/77 mmHg olarak saptanıyor. Muayede nöromotor doğal, ense sertliği yok, Kernik ve Brudzinski negatif, solunum sesleri doğal, kalp sesleri doğal değerlendirilirken ek ses veya üfürüm saptanmıyor, diğer sistem muayeneleri doğal olarak izleniyor. Bundan sonraki yaklaşım ne olmalıdır?
Öğrenim Noktaları
Klinik
Migrenler, fotofobi ve mide bulantısı ile ilişkili tekrarlayan, tek taraflı, zonklayan baş ağrısı ile karakterizedir. Teşhis klinik olarak konur. POUND gibi anımsatıcılar bizlere yardımcı olabilir.
Tanı
Tekrarlayan baş ağrısı olan hastalarda migren tanısı anamnez, kapsamlı fizik muayene ve belli kriterlerin karşılanması sonunda gerçekleşir. Spesifik bir tanı testi yoktur. Baş ağrısı ile başvuran migren hastalarında rutin olarak beyin tomografisi önerilmemektedir. Eğer baş ağrısı American Academy of Neurology’e göre atipik ve nörolojik muayenesinde patolojik bulgu mevcutsa görüntüleme gerekir.Tedavi
Akut atak tedavisinin amacı atağın hızlı, etkili ve 24 saatte tekrarlamaksızın kalıcı olarak sonlandırılması, kişinin normal günlük yaşam aktivitesine döndürülmesi ve yaşam kalitesinin yükseltilmesidir. Atak Tedavisinde Kullanılan İlaçlar-
- İntravenöz Sıvılar
- Basit ve Kombine Analjezikler (Non-steroidal anti-inflamatuar ilaçlar)
- Migrene Özgü İlaçlar (Triptanlar, Ergot türevleri)
- Anti-emetikler
- Opioidler
- Nöroleptikler ve Diğer İlaçlar
- Non-steroidal anti-inflamatuar ilaçlar: Acil servisler genelde çok yoğun olduğu bu bağlı taburculuğu daha hızlı arttırdığı için non-steroidal anti-inflamatuar (Diclofenak amp) ilaçların kullanıldığı intramüsküler tedavi rejimleri daha fazla tercih edilmektedir. Bu yüzden soru cevabında da bu rejim verilmiştir. Diğer tedaviler;
- Sıvı Tedavisi: Dehidrasyon, migrenin bilinen bir tetikleyicisidir. Hasta var olan bulantı ve kusma migreni daha da kötüleştirir. Kanıt düzeyi düşük olsa da yeterli IV hidrasyon hastanın semptomlarını ve halsizliğini iyileştirebilir ve birçok migren terapisinde görülen bazı olumsuz kardiyovasküler etkileri önleyebilir.
- Parasetamol (Parol®): Sıklıkla acil servise başvurmadan önce hastaların aldığı ilaçtır. Acil serviste tek başına parasetamol yalnızca önceki 4 saat içinde asetaminofen almamış ve çok hafif migreni olan hastalar için makul bir seçenektir. Parasetamolun etkinliği NSAİ lere göre zayıftır. Tek başlarına ya da kafein veya antiemetik ilaçlarla kombine kullanılabilirler. Spesifik migren ilaçları ile kombine kullanımı uygun durumlarda tercih edilebilir.
- Migrene Özgü İlaçlar: Triptanlar ve Ergotamin Türevleri ise atak tedavisinde acil serviste tercih edilmezler.