Diyabet geçmişi olan 65 yaşında kadın hastaya bilinç değişikliği ve kelimeleri tam söyleyememe nedeni ile 112 çağrılıyor. Olay yerine gelen 112 ekibi hastanın diyabet öyküsünün olduğu ve hastanın gliburid kullandığı öğreniyor. Ekip lideri ilk olarak hemen hastanın parmak ucu kan şekerini ölçüyor ve kan glukoz seviyesini 32 mg/dL saptıyor. Bundan sonra hastaya hızlıca damaryolu açılıyor ve İV 50 mg dextroz (250 ml %20 dekstroz infüzyonu) veriliyor. İV glukoz hemen etkisini gösteriyor ve hasta normale dönüyor. Olay yerinde tedavi sonrasında hastanın tekrar kan şekeri ölçülüyor ve 153 mg/dL saptanıyor. Hasta kendini çok daha iyi hissettiğini ve hastaneye gitmek istemediğini 112 ekibine iletiyor. Ekip liderinin hastayı hastaneye götürmek için en uygun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hipogliseminin tekrarını izlemek için
B) Hiperglisemiyi izlemek için
C) Hastanın glukometresinin doğruluğunu sağlamak için
D) Hastaya ek dekstroz vermek için
Öğrenim Noktaları
Gliburide, tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan ve pankreasın beta hücrelerinden insülin salınımında artışa neden olan sülfonilüre grubu bir oral antidiyabetik ilaçtır. Bu grup ilaçlar temel etkilerini pankreasın beta hücrelerinden insülin salgılanmasını artırarak gösterirler. Bu etki anı zamanda hastalarda hipoglisemi riskini de arttırır. Sülfonilüreler
birinci ve
ikinci kuşak bileşikler olmak üzere iki ana grupta sınıflandırılırlar.
Birinci Kuşak İlaçlar
- Asetohekzamid
- Klorpropamid
- Tolbutamid
- Tolazamid
İkinci Kuşak İlaçlar
- Glipizid
- Gliklazid (Diamicron)
- Glibenklamid (Gliburid)
- Glimepirid
- Glikuidon
Yan Etkileri
Metformin, tiyazolidindionlar ve daha yeni ilaçların aksine, sülfonilüreler geçici olarak insülin salgılanmasını artırmaları nedeniyle
hipoglisemiye yol açabilirler. Bu yüzden bu ilaçların kullanımı, özellikle insülin ile birlikte kullanıldığı durumlarda iyi bir glukoz kontrolünün sağlanmasını zorlaştırır. Sülfonilüre kullanan hastalar hipoglisemi gelişmesi önlemek ya da gelişen hipogliseminin şiddetini azaltmak için genellikle kan şekeri seviyelerini idealden daha yüksekte tutarlar. Böbrek ve karaciğer bozukluğu olan kişilerde ilacın yıkılması ve vücuttan atılmasının yavaşlaması hipoglisemi riskini artırdığından, bu hastalarda dikkatle kullanılmalıdırlar. İnsülin seviyelerinde artışa neden olan oral sülfonilüre kullanan hastalarda, hipoglisemik durumlarının sürekli gözlemlenmesi ve yönetimi için hastaneye nakledilmeleri gerekir. Bu ilaçların etkileri 12 - 24 saat sürebilir ve bu nedenle hastayı ek hipoglisemi atakları geçirme riskine sokar.