80 yaşında erkek hastaya ciddi solunum sıkıntısı nedeniyle 112 çağrılıyor. Hastanın öyküsünde kronik obstrüktif akciğer hastalığı, hipertansiyon ve sarkopeni (kas erimesi) hastalığı öyküsü olduğu öğreniliyor. Hasta 112 ekibi tarafından değerlendiriliyor; genel durumu: kötü, bilinç bulanık, oryente koopere değil SpO2: 75 Ateş: 37.3 °C Nabız: 130 atım/dk SS: 22/dk Ta: 140/98 mmHg olarak saptanıyor. Ciddi solunum sıkıntısı olan hastayı ekip lideri entübe etmek istiyor. İndüksiyon öncesi değerlendirme yapılırken,ekip lideri hastanın dişsiz olduğunu, ağız açıklığının 3 cm olduğunu ve Mallampati skorunun 1 olduğunu saptıyor. Hastanın eşi daha önce hiç entübe edilmediğini ve horlama veya uyku apnesi gibi öyküsünün olmadığını söylüyor. Bu hasta için aşağıdak faktörlerden hangisi potansiyel olarak zor bir entübasyonun en güçlü göstergesidir?
A) Sarkopeni
B) Mallampati skoru 1
C) Dişsiz olması
D) Ağız açıklığı 3 cm olması
E) KOAH hastası olması
Öğrenim Noktaları
Havayolu açıklığının sağlanması ve korunması, yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için gereklidir. Entübasyon işlemi öncesinde tüm hastalar zor entübasyon olabileceğine dair işaretler açısından değerlendirilmelidir. Zor hava yolunu sınıflandırmada çeşitli testler kullanılmaktadır.
- Mallampati Sınıflaması: Mallampati sınıf 3 ve 4 zor entübasyon kriteri olarak kabul edilir.
- İnterinsizör Aralık: İnterisizör aralığın <2 cm olması zor entübasyon kriteri olarak kabul edilir.
- Sternomental Mesafe: Sternomental mesafenin <12,5 cm olması zor entübasyon kriteri olarak kabul edilir.
- Tiromental Mesafe: Tiromental mesafenin <6 cm olması zor entübasyon kriteri olarak kabul edilir.
- Cormack-Lehane Skorlaması: 3 ve 4 zor entübasyon kriteri olarak kabul edilir.
Sağlık personeli bu değerlendirme skalalarını kullanarak hastanın entübasyonu aşamasında karşılaşabileceği zorluk derecesini belirleyebilir. Buna göre riskli durumlarda supraglottik havayolu araçlarını tercih etme kararı verilebilir. Ancak bu değerlendirme süreci olabildiğince kısa süre içinde yapılmalıdır. Bir olguda en fazla 3 kez entübasyon denenmelidir. Her bir deneme süresi 30 saniyeyi geçmemelidir. İkinci denemeden sonra el değiştirmek (diğer tecrübeli personelin entübasyon uygulamasını istemek) , daha küçük tüp ya da daha büyük bleyd kullanmak entübasyonda yardımcı olabilir. Bunlara rağmen başarı sağlanamıyorsa daha fazla zorlamamak ve supraglottik havayolu araçlarına başvurmak gereklidir. Bilinçsiz hastada havayolu güvenliğini sağlamada altın standart endotrakeal entübasyon olsa da endotrakeal entübasyonun uygulanamayacağı durumlarda (uygulayıcının deneyimsizliği, hasta ile ilgili nedenler) ilk tercih olarak
supraglottik havayolu araçları seçilmelidir. Hastanın ventilasyonunun ve oksijenasyonunun sürdürülmesi çok önemli olduğundan bu tercihin yapılması için vakit kaybedilmemelidir.