Yüksek hızlı bir motorlu araç çarpışmasına karışan 47 yaşındaki emniyet kemeri takılı olan sürücü direksiyon başında 112 tarafından şaşkın halde bulunuyor. Hasta boyunluk takılarak araçtan çıkarılıyor ve sırt tahtasına emniyet kemerleri ile sıkıca sabitleniyor. Hasta ambulansa taşınırken uyanık ve uygun şekilde bütün sorulara yanıt veriyor ve komutlara uyuyor. Hasta değerlendirildiğinde; genel durumu iyi, koklamakla alkolsüz, kalp hızı 90/dk, solunum hızı 10/dk, oksijen satürasyonu %99 ve sağ üst ekstremiteden alınan kan basıncı 130/80 mmHg olarak saptanıyor. Fizik muayenede juguler venöz distansiyon bulgusu ve servikal hassasiyet yok, boyun muayenesinde trakeanın normal hizada olduğu, akciğerde bilateral solunum sesleri eşit, karın muayenesinde doğal ve pelvis stabil olarak değerlendiriliyor. Hasta ambulansa yüklenirken nefes alamadığından şikayet ediyor. Bu hastanın yönetiminde en uygun sonraki adım nedir?
A) Hastanın boyunluğunun çıkarılması.
B) Hastaya acil iğne torakostomi yapılması.
C) Hastanın sırt tahtasının alınması ve sedyeye geçirilmesi.
D) Hastanın entübe edilmesi.
E) Hastaya oksijen başlaması.
Öğrenim Noktaları
Omurga yaralanma olasılığı olan tüm hastaların havayolu güvenliği ile eş zamanlı boynu korunmalıdır. Hastane öncesi omurga stabilizasyonunun sağlanması gereken klinik kriterler;
- Mental durum değişikliği
- Nörolojik defisit veya yakınma
- Spinal ağrı veya duyarlılık
- İntoksikasyon bulgusu
- Ekstremite kırık şüphesi ve distraksiyon yaralanmaları
dır. Yaralanma mekanizmasının bu klinik kriterleri değiştirmediği gösterilmiştir. Ayrıca künt kafa travması olan hastalarda lezyon sadece kalvariyumda sınırlı ise servikal stabilizasyonunun gerekli olmayabileceği bildirilmektedir. Multiple travmalı ve bilinç bozukluğu olan hastalarda, klinik muayene ve radyolojik yöntemlerle spinal yaralanma ekarte edilinceye kadar vertebra stabilizasyonu mutlaka gereklidir. Spinal yaralanma ekarte edilinceye kadar hasta kütük çevirme yöntemi ile hareket ettirilmelidir. Hasta uyanık, alert, alkolsüz, bilincini ve ağrı algısını etkileyen ilaç veya madde alımının olmadığı durumda spinal bölgede herhangi bir ağrıdan yakınmıyorsa, ayrıca spinal palpasyonda hassasiyet veya patolojik muayene bulgusu yoksa spinal grafiler ve immobilizasyon aletleri gereksizdir. Muayene bulguları normal olan sırt tahtasına tam olarak bağlanan sağlıklı hastalarda solunum kısıtlaması meydana gelebilir. Ayrıca altta yatan akciğer hastalığı veya akciğer hasarı olan hastalarda akciğer kapasitesinde daha fazla azalma olabilir. Bu yüzden travma hastalarında yeni komplikasyonu önlemek için eğer hastanın muayene bulguları doğal ise ambulans içinde hastanın sırt tahtası alınmalı ve normal sedyeye yatırılmalıdır. Ayrıca vakada olduğu gibi yüksek hızlı çarpışmalarda omurilik yaralanması ekarte edilene kadar boyunluk çıkarılmamalıdır. İğne torakostomi ise tansiyon pnömotoraksı olan hastalarda acil kullanılır ve bu hastalarda muayene bulguları normal değlildir.