30 yaşında bir erkek hasta, trafikte yol verme kavgası sonucu göğsünden ve karnından birden fazla kurşun yarası aldıktan sonra 112 ekipleri ile acil servise getirilmiştir. Hasta tıbbi geçmişi bilinmemektedir. Geliş vital bulguları şu şekildedir: kalp hızı 140 atım/dk, solunum hızı 30 nefes/dakika, kan basıncı 72/40 mm Hg ve oda havasında SpO2 %70 olarak saptanmıştır. Fizik muayenede sol göğüste sol meme ucunun lateralinde ve arkasında, karnın sol üst kadranında ve sol böğründe aktif kanamalı ateşli silah yaraları tespit edilmiştir. Hasta acil olarak entübe edilmiş ve intravenöz sıvı resüsitasyonu başlanmış, ardından hastaya eritrosit süspansiyonu takılmıştır. Operasyon planlanırken hastanın INR değeri 2,7 olarak ölçülmüştür. Bu hastanın tedavisinde bir sonraki en iyi adım aşağıdakilerden hangisidir?
A) A- İV 10 mg K vitamini
B) B- Taze donmuş plazma (TDP)
C) C- 3 faktörlü protrombin kompleksi konsantresi (PCC)
D) D- 3 faktörlü protrombin kompleksi konsantresi (PCC) ile aktive edilmiş faktör IX
E) E- 3 faktörlü protrombin kompleksi konsantresi (PCC) ve İV 10 mg K vitamini
Öğrenim Noktaları
Kanama, travma hastalarında hayati öneme sahip bir durumdur çünkü kontrol altına alınmadığı takdirde ciddi komplikasyonlara ve ölüme yol açabilir. Kanamanın durdurulmasında kullanılan temel stratejiler arasında doğrudan basınç uygulanması, yaraların sarılması ve gerektiğinde ekstremitelere veya sıkıştırılamayan bölgelere turnike uygulanması yer alır. Ayrıca hemostaz için topikal ve intravenöz ajanlar da kullanılabilir. Travma hastalarında kanamanın durdurulmasında yaygın olarak taze donmuş plazma kullanılmaktadır. Son yıllarda ise Protrombin kompleks konsantresi (PCC) gibi ürünler de kullanılmaktadır. PCC, K vitamini antagonisti kullanan hastalarda yaşamı tehdit eden kanamanın acil olarak tersine çevrilmesine yardımcı olur. Ancak PCC'nin maliyeti yüksektir ve taze donmuş plazma tüm faktörleri içerdiği için bazı durumlarda daha uygun bir seçenek olabilir. PCC'nin geliştirilme sürecinde 3 faktörlü ve 4 faktörlü versiyonları bulunmaktadır. İlk olarak 3 faktörlü PCC, II, IX ve X faktörlerini içerirken aktive edilmiş faktör VII'nin eklenmesiyle 4 faktörlü PCC elde edilmiştir. Bu faktörlerin varlığı, kanın pıhtılaşmasında önemli rol oynar ve kanamanın durdurulmasında etkilidir. Ancak PCC'nin kısa yarı ömrü ve maliyeti dikkate alınarak, taze donmuş plazma verilmesi daha geniş bir faktör yelpazesi sağlayabilir ve bazı durumlarda tercih edilebilir bir seçenek olabilir.