Soru Bankası
41 yaşında bir erkek hasta, yaklaşık 4500 metre rakımda bir dağ gezisi sırasında ana kamp kliniğine başvuruyor. Hasta baş ağrısı ve tekrarlayan kusma şikayetleriyle gelmiştir. Bilinci açık, oryante ve kooperatif olup, nörolojik muayenesi normaldir (fokal defisit veya ataksi yok). Hayati bulguları stabil. Klinik tablo, Akut Dağ Hastalığı (AMS) ile uyumlu bulunuyor. Bu hastada, durumu için en uygun ve kesin yönetim aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Öğrenim Noktaları
Yüksek İrtifa Hastalığı (Akut Dağ Hastalığı, AMS) , yüksek rakımlarda oksijen basıncının azalmasına bağlı olarak gelişen bir rahatsızlıktır. Genellikle 2.500 metre (8.000 ft) üzerinde görülür. Özellikle yüksek rakımlara tırmanan dağcılar, kayakçılar ve oksijen desteği olmadan yüksek irtifalarda uçan kişiler risk altındadır.
Klinik belirtiler, yüksek irtifaya tırmanış sonrasında ortaya çıkan AMS’de şu semptomlarla kendini gösterebilir:
- Baş ağrısı
- Bulantı ve kusma
- İştahsızlık
- Uykusuzluk veya kesintili uyku
- Yorgunluk
- Baş dönmesi
Semptomlar spesifik olmadığından AMS tanısı atlanabilir veya başka durumlarla karışabilir.
Tedavi, öncelikle irtifanın azaltılmasına dayanır ve klinik duruma göre destekleyici yaklaşımlar eklenir:
- Birincil ve en etkili tedavi alçalma (irtifa kaybı): Genellikle 300–1000 m alçalma, çoğu tırmanıcıda semptomların gerilemesi için yeterlidir. (Öneri Düzeyi 1A)
- Oksijen desteği: Nazal kanül ile SpO₂ değerini %90 üzerinde tutacak kadar oksijen verilmesi etkilidir. (Öneri Düzeyi 1C)
- Taşınabilir hiperbarik bölme kullanımı: Alçalma sürecini engellememek koşuluyla, geçici destek amacıyla kullanılabilir. (Öneri Düzeyi 1B)
- Deksametazon (Dekort®): Klinik tecrübe ile yaygınca kullanılan bir ajandır. 8 mg IV başlangıç dozunu takiben 4×4 mg IV dozlarla semptomlar geçene kadar uygulanması önerilir. (Öneri Düzeyi 1C)
- Asetazolamid (Diamox®): Daha çok profilaksi amacıyla önerilir. Akut Dağ Hastalığı ve Yüksek İrtifa Beyin Ödemi (ABÖ) tedavisinde kullanımına dair yeterli kanıt bulunmamaktadır. (Öneri Düzeyi 1C)
Google