Soru Bankası

KOAH alevlenme, acil servise nefes darlığı başvurularının sık nedenlerinden birisidir. KOAH alevlenmesi olan hastaların sağlık sistemine başvuruları çoğunlukla acil servisler üzerinden olmaktadır. Hastaların ana başvuru semptomu genellikle nefes darlığında artıştır. Nefes darlığı olan hastalar acil serviste yüksek öncelikli triyaj kategorisine alınmalı ve monitörize yataklarda değerlendirilmelidir. Hastanın ilk olarak vital bulguları (kan basıncı, nabız, periferik oksijen saturasyonu, solunum sayısı ve vücut ısısı) ölçülmeli ve hasta sürekli kardiyak monitörizasyon altında tutulmalıdır. Hastanın kısa öyküsü alınmalı, kritik olgularda en az iki damar yolu açılmalı (14-18 F branül ile) ve laboratuvar incelemeleri için kan örnekleri (Kan gazı, hemogrami biyokimya CRP vb) alınmalıdır. Hastalarda öncelikle acil havayolu yönetimini gerektirecek ağır solunum yetmezliği bulguları olup olmadığı değerlendirilmelidir. Ağır solunum yetmezliği bulguları olan hastalarda ayrıntılı öykü, sistem sorgusu ve detaylı fizik muayene ile vakit kaybetmeden; öncelik hemodinamik stabilitenin sağlanması, oksijenizasyon ve olası hiperkapni ile mücadeleye verilmelidir. Öykü verebilecek hastalarda hastanın nefes darlığı özellikleri (dispnenin başlangıcı, şiddeti vb.), sistemik hastalıkları, ilaç kullanımı ve KOAH alevlenmeleri için yüksek riskli öykü özellikleri sorgulanmalıdır.

• KOAH alevlenmesi olan hastaların yaklaşık %20′ si ekspiryumda yeterli karbondiyoksiti atamadığı için hiperkarbi (CO₂ tutulması) görülür.  Bu yüzden çok hızlı bir biçimde metabolik durumun anlaşılması için arter veya venöz kan gazı istenmelidir. Başlangıçta sadece hipoksik (satürasyon düşüklüğü) olan hastaların zamanla solunum kaslarını yorulması neticesinde hiperkapni gelişir. Kan gazında normalde 35 ila 45 mm Hg arasında olan her nefeste (pCO2) giderek artmaya başlar. Hastalar hiperkapni nedeniyle uykuya eğilimli ve hipoventile hale gelebilir.

• KOAH alevlenme ile başvuran hastalarda oksijen uygulanması hayati önem taşır. Ancak titre edilmeden uygulanan yüksek oksijen inhalasyon tedavisi, karbondioksit retansiyonuna yol açabilir; bu da hastanın prognozu için zararlı olabilir. Nitekim hastane öncesinde satürasyonu % 88-92 arasında tutmaya yetecek kadar oksijen alan KOAH hastalarına göre yüksek miktarda oksijen alan KOAH hastalarında; hiperkapni, solunumsal asidoz ve ölüm oranlarının daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Bu yüzden bu hastada başlangıçta venturi maskesi veya nazal kanülle (1-2 L/dk) düşük akımda oksijen tedavisi başlanmalı ve hedef satürasyon düzeyi % 88-92 arasında olacak şekilde oksijen tedavisi titre edilmelidir.
• KOAH atağında astım atağında olduğu gibi solunum yolunda artmış hiperreaktivite ve bronkokonstriksiyon azaltmak için bronkodilatörler, kısa etkili inhale β2 agonistlerdirler (salbutamol) önerilmektedir. Aynı zamanda düz kas gevşemesini arttıran İnhale kısa etkili muskarinik antagonistlerde (İpratropium) önerilmektedir.
• Hastane öncesi kılavuzlarında KOAH alevlenmesinde hastane öncesinde sistemik kortikosteroid tedavi uygulanması önerilmektedir.  GOLD 2022 kılavuz önerilerine göre günde 40 mg 5 gün önerilmektedir. Genel yaklaşım akut alevlenmede acil serviste kiloya 1 mgr (max 80mgr) şeklinde 30 dakikada İV infüzyon şeklinde uygulanmaktadır. Tedavi süresi, alevlenmenin şiddeti ve tedaviye verilen yanıta göre değişmekle birlikte, tam doz tedavi 5-14 gün boyunca verilmektedir. Ama tedavi süresinin artması enfeksiyon ve mortalite riskinin artması anlamına neden olmaktadır. Çalışmalarda İV tedavi ile oral tedavi arasında bir fark bulunamamıştır. Alevlenme tedavisinde oral kortikosteroidler yerine uygulanabilecek bir seçenek de (daha pahalı olmakla birlikte) nebülize budesoniddir. Ülkemizde; beklometazon, budesonid, flutikazon ve bunların β2 agonistlerle kombine preparatları mevcuttur. KOAH’ta tek başına kullanımları önerilmemektedir. FEV1’de az miktarda iyileşme görülmekle birlikte; hastalığın evresinden bağımsız olarak FEV1 kaybını anlamlı derecede etkilemedikleri gösterilmiştir.
• Metilksantinler (Teobag) yani teofilin ya da aminofilinin ise KOAH alevlenmelerinde kullanılmaları kontrendikedir.

📚 Kaynak: https://tussorusu.com/kurslar/acil-tip-yogun-bakim-yan-dal-kursu-2/