47 yaşında evsiz alkol bağımlısı erkek hastanın saldırgan davranışlar göstermesi üzerine 112 çağrılıyor. Hastanın öyküsünde sürekli alkol aldığı, bugün de çok içtiği ve sonrasında çevreye huzursuzluk verdiği, çok ajite olduğu ve ikna edilemediği söyleniyor. Hasta 112 ekip sorumlusu tarafından çok zor ikna ediliyor. Ekip lideri hastayı değerlendiriyor; GKS:15 Genel Durumu: İyi Bilinç: Açık Oryente Koopere SpO2: 98 Ateş: 36,5 °C Nabız: 105 atım/dk SS: 16/dk Ta: 120/80 mmHg olarak saptanıyor. Fizik muayenede hastanın nefesi alkol kokuyor. Ekip sorumlusu hastayı en yakın hastaneye transfer etmek istiyor ama hasta güvenliği , personel güvenliği ve ambulans güvenliği açısından endişe duyuyor. Bu yüzden güvenli transfer sağlamak için hastayı sakinleştirmek ve sedasyon sağlamak istiyor ve farmakolojik tedavi kararı veriyor. Bu hastaya uygulanacak en uygun farmakolojik yaklaşım nasıl olmalıdır?
A) Hastaya bir ampul İ.M 5 mg Haloperidol (Norodol®) uygulanması.
B) Hastaya bir ampul İ.M 5 mg Diazepam (Diazem®) uygulanması.
C) Hastaya bir ampul İ.M 5 mg Biperiden (Akineton ®) uygulanması.
D) Hastaya bir ampul İ.M 5 mg Biperiden (Akineton ®) ve bir ampul İ.M 5 mg Haloperidol (Norodol®) uygulanması.
E) Hastaya 1 mg Midazolam (Dormicum®) İ.V uygulanması ve hastanın sedasyon durumuna göre toplamda maksimum 5 mg’ı geçmeyecek şekilde tekrarlanması.
Öğrenim Noktaları
Alkol alımına veya yoksunluğuna bağlı olan ajite hastalarda Dünya Biyolojik Psikiyatri Dernekleri Federasyonu (WFSBP) antipsikotik tedavi yerine benzodiazepinlerin kullanılması önerilmektedir. Ayrıca Amerikan Bağımlılık Tıbbı Derneği’ne (American Society of Addiction Medicine; ASAM) göre de tek başına antipsikotiklerin kullanımı ile deliryum tremensine yol açabileceğini ve bu nedenle benzodiazepin kullanımının ideal olduğunu önermektedir. Ancak ajitasyon ile birlikte düşünce bozukluğu veya algısal bozukluklar yeterince kontrol edilemiyorsa, benzodiazepinlerle birlikte bir antipsikotik kombinasyonu kullanılması düşünülmelidir. Emilimi kararsız olduğundan uzun etkili olan diazepam (Diazem®) ve klordiazepoksid İM olarak verilmemelidir. Etkisi iki saat içinde tepe noktasına ulaşan lorazepam ise İM olarak kullanılabilir. Ancak ülkemizde lorazepam ve klordiazepoksid İM formu bulunmamaktadır. Alkol yoksunluğu ajitasyonu için en çok diazepam ve midazolam tercih edilmektedir. 5 ile 10 mg IV diazepam birincil seçenek gibi görünse de etkisinin uzun sürmesi acil serviste hastanın tekrar değerlendirilememesi dezavantajdır. Bu yüzden hızlı semptom kontrolü için midazolam (Dormicum®) tercihi hastane öncesinde daha uygun bir tercihdir.