Soru Bankası
Hazırlık / Yan Dal Sınavı / 2023
⚡⚡
Aşağıdaki toksikolojik durumlardan hangisinde aktif kömür uygulaması yapılması önerilmez?
A) Asetil salisalik asit
B) Metanol
C) Parasetamol
D) Karbamazin
E) Trisiklin antidepresanlar
Öğrenim Noktaları
Aktif Karbon (Aktif Kömür) hindistan cevizi kabuğu odun kömür yada bazı diğer maddelerin yüksek ısı altında işlenmesi ile oluşan maddelerdir. Aktif kömürler oldukça yüksek gözenek yapısına ve yüzey alanına (1000 m2/gr) sahiptir. Bu sayede oral alınan toksik bazı maddeleri yüksek oranda tutma ve bağlama yeteneği sahiptir. Aktif Kömürün Etkili ve Etkisiz Olduğu Toksik Ajanlar Aktif karbon bazı maddelerde oldukça etkili iken bazı maddelerde de etkisi hiç yok denilecek kadar azdır yada etkisizdir. Aktif karbonun etkili yada etkisiz olduğu maddeleri kabaca aşağıdaki gibi sıralayabiliriz. 
Zehirlenme olgularında temel tedavi yaklaşımlarından birisi zehri uzaklaştırma absorbsiyonu azaltma/engellemedir. Bu amaçla acil serviste en sık gastrik lavaj ve aktif karbon (aktif kömür) uygulamasını kullanılmaktayız. Aktif karbon uygulaması ile toksinlerin kimyasal olarak aktif karbona bağlanarak emilimini azaltılması hedeflenmektedir. Aktif kömürün optimal dozu bilinmemektedir. Aktif kömürün uygulama şekli ve süresi ile ilgili çok sayıda çalışma mevcuttur. Bu tartışma konularının tümüne değinmeyeceğiz fakat klinik kullanımda aktif kömür uygulamasının ilk 1 saat içerisinde uygulanmasının yeterli olduğunu ifade eden çalışmalar giderek artmaktadır.
Zehirlenme olgularında temel tedavi yaklaşımlarından birisi zehri uzaklaştırma absorbsiyonu azaltma/engellemedir. Bu amaçla acil serviste en sık gastrik lavaj ve aktif karbon (aktif kömür) uygulamasını kullanılmaktayız. Aktif karbon uygulaması ile toksinlerin kimyasal olarak aktif karbona bağlanarak emilimini azaltılması hedeflenmektedir. Aktif kömürün optimal dozu bilinmemektedir. Aktif kömürün uygulama şekli ve süresi ile ilgili çok sayıda çalışma mevcuttur. Bu tartışma konularının tümüne değinmeyeceğiz fakat klinik kullanımda aktif kömür uygulamasının ilk 1 saat içerisinde uygulanmasının yeterli olduğunu ifade eden çalışmalar giderek artmaktadır.
Aktif Kömürün Etkili Olduğu Toksik Ajanlar
- Asetil Salisilik Asit
- Parasetamol (Parol®)
- Trisiklik Antidepresanlar
- Fenitoin
- Karbamazepin
- Barbitüratlar
- Teofilin
Aktif Kömürün Etkisiz Olduğu Toksik Ajanlar
Aktif karbon bazı maddelerde oldukça etkili iken bazı maddelerde de etkisi hiç yok denilecek kadar azdır yada etkisizdir.- Etanol, Metanol, Etilen Glikol (Alkoller)
- Asitler ve Bazlar (Kostikler)
- Lityum
- Demir, Cıva, Ağır Metaller
- Hidrokarbonlar (Benzin, Naftalin)
- Asetilen
- Siyanür
Google