Soru Bankası
80 yaşında, yatağa bağımlı erkek hasta yüksek ateş şikayeti ile acil servise getiriliyor. Hasta acil servis kırmızı alanda değerlendiriliyor. Hastanın yakınları tarafından verilen öyküde hastanın KY, DM, HT olduğu söyleniyor. Ayrıca uzun süredir yaklaşık 5 yıldır bakım hastası, idrar kaçırdığı için altının hep bezli olduğu ve 5 gündür idrar yolları enfeksiyonu için ciprofloksasin kullanıldğını ama 2 gündür 39C'i bulan ateşinin olduğu öğreniliyor. Hasta kırmızı alan hekimi tarafında değerlendiriliyor; GKS:12 Nabız: 110 atım/dk düzensiz ; Solunum sayısı: 16/dk ; SpO2: 96 ; KŞ: 100 ve Kan Basıncı: 70/40 mm/Hg , Ateş: 39 C° olarak değerlendiriliyor. Muayene sonrasında tetikleri istenen hastaya acil hekimi vazopressör ilaç başlamak istiyor. Güncel kılavuzlar eşliğinde ilk seçenek ilaç aşağıdakilerden hangisidir ?
Öğrenim Noktaları
Sepsis sendromları, hafif klinik tablolardan çoklu organ yetmezliğine kadar uzanan geniş bir klinik spektrumu kapsar. En ağır formu olan septik şok, dünya genelinde her yıl milyonlarca insanı etkileyen ve etkilenenlerin yaklaşık %15–30’unun ölümüne yol açabilen ciddi bir halk sağlığı sorunudur.
Hastamızda idrar yolu enfeksiyonuna bağlı sepsis tablosu düşünülmektedir. Hastanın qSOFA skoru 2’nin üzerindedir, bu nedenle hasta klinik olarak sepsis olarak kabul edilebilir.
2021 Sepsis Kılavuzu’na göre, sepsis veya septik şoklu erişkinlerde ilk tercih edilen vazopresör norepinefrindir.
Noradrenaline ulaşılamadığı durumlarda alternatif olarak adrenalin veya dopamin kullanılabilir; ancak mümkünse noradrenalin temini için çaba gösterilmelidir.
Aritmi açısından riskli hastalarda dopamin ve adrenalin kullanımı sırasında özellikle dikkatli olunmalıdır.
Noradrenalin (Steradin) – Uygulama ve Etki Mekanizması
Norepinefrin;
-
Güçlü α1 ve β1,
-
Zayıf β2 adrenerjik etkisi olan bir sempatomimetiktir.
Kardiyovasküler Etkileri
-
α1 stimülasyonu ile periferik vazokonstriksiyon yapar,
→ Sistemik vasküler direnci artırır,
→ Ortalama arter basıncını (MAP) yükseltir. -
β1 etkisi ile pozitif inotrop ve hafif kronotrop etki oluşturur.
Ancak artan kan basıncına bağlı vagal uyarı gelişebilir ve bunun sonucu olarak refleks bradikardi görülebilir.
Klinik Kullanım
Eskiden şokta ikinci seçenek olarak düşünülse de, günümüzde:
-
Sepsisin hiperdinamik fazında,
-
Yeterli sıvı resüsitasyonu sağlandıktan sonra,
-
Birinci basamak vazopresör olarak kullanılmaktadır.
Özellikle:
-
Vazodilatasyonun ön planda olduğu şoklarda,
-
Diğer vazopresörlere bağlı kardiyak yan etkiler geliştiğinde,
güçlü vazopresör etkisi nedeniyle tercih edilir.
Organ Perfüzyonu
En çok korkulan yan etki, vazokonstriksiyona bağlı olarak:
-
Splanknik dolaşımın,
-
Renal perfüzyonun bozulmasıdır.
Ancak çalışmalar, uygun sıvı resüsitasyonu yapılmış hastalarda bunun aksine:
-
Renal kan akımının,
-
Splanknik dolaşımın
korunduğunu, hatta bazı olgularda iyileştiğini göstermektedir.
Google