Soru Bankası
Soru Bankası
⚡
Çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine getirilen 9 aylık bir bebeğin fizik muayenesinde; güneşe maruz kalan deri alanlarında hiperpigmentasyon, ülseratif deri lezyonları ve premalign değişiklikler saptanıyor. Yapılan genetik analizler sonucunda nükleotid eksizyon onarım defekti tanısı konuluyor.
Aşağıdakilerden hangisi bu semptomlara yol açabilecek en olası DNA hasarıdır?
A) Tranzisyon mutasyonu
B) İnsersiyon ve delesyon
C) Pirimidin dimerlerinin oluşumu
D) Baz metilasyonu
E) DNA çift zincir kırıkları
Öğrenim Noktaları
Doğru Cevap: C) Pirimidin dimerlerinin oluşumu Açıklama: Bu hastanın bulguları Kseroderma Pigmentozum (XP) hastalığını düşündürmektedir. XP, nükleotid eksizyon onarımı (NER) defekti sonucu ortaya çıkar ve ultraviyole (UV) ışınlarına aşırı duyarlılık ile karakterizedir. 📌 Güneşe maruz kalan bölgelerde: ✔ Hiperpigmentasyon ✔ Ülseratif deri lezyonları ✔ Premalign değişiklikler (erken deri kanseri riski) Bu tabloda en olası DNA hasarı nedir? 🔹 UV ışınları, DNA’daki komşu pirimidin bazları (timin ve sitozin) arasında kovalent bağlar oluşturarak pirimidin dimerlerinin oluşmasına neden olur. 🔹 Nükleotid eksizyon onarım sistemi, bu hataları düzeltemezse genetik mutasyonlar birikir ve kanser riski artar. Yanıt Seçeneklerinin Değerlendirilmesi: A) Tranzisyon mutasyonu → Yanlış. Tranzisyon mutasyonları tek baz değişiklikleridir, UV hasarı ile doğrudan ilişkili değildir. B) İnsersiyon ve delesyon → Yanlış. DNA dizisine baz eklenmesi veya silinmesi sonucu çerçeve kayması (frameshift) mutasyonları oluşur. XP ile doğrudan ilişkili değildir. C) Pirimidin dimerlerinin oluşumu → ✅ Doğru. XP’de temel DNA hasar mekanizmasıdır. D) Baz metilasyonu → Yanlış. Gen regülasyonu ile ilgili olup UV hasarı ile doğrudan ilişkili değildir. E) DNA çift zincir kırıkları → Yanlış. Daha çok iyonizan radyasyon ve kemoterapötik ajanlar ile ilişkilidir.