Acil Tıp Yoğun Bakım Yan Dal Sınavı Kursu
- Açıklama
- Müfredat
- Bildirim
- Değerlendirmeler
Bu YDUS hazırlık kursu, uzmanlık sonrası sınava yönelik yüksek verimli ve hedef odaklı bir çalışma sistemi sunmak amacıyla hazırlanmıştır. İçerik, YDUS müfredatıyla uyumlu olacak şekilde güncel kılavuzlar, sık sorulan konular ve klinik pratiğe doğrudan katkı sağlayan bilgiler esas alınarak yapılandırılmıştır.
Kurs kapsamında; temel teorik bilgiler kısa ve net anlatımlarla sunulurken, sınavda ayırt edici öneme sahip klinik ipuçları, yüksek getirili noktalar ve sık yapılan hatalar özellikle vurgulanmaktadır. Anlatımlar, öğrenmeyi kolaylaştırmak amacıyla tablolar, özetler ve görsel desteklerle güçlendirilmiştir.
Bu program, yoğun çalışan hekimlerin zamanını en verimli şekilde kullanabilmesi için planlı ders akışı, tekrar imkânı ve esnek izleme seçenekleri sunar. Hedefi YDUS’ta başarı olan adaylar için güvenilir, sistematik ve sonuç odaklı bir hazırlık süreci sağlar.
-
10.1. Kursa Hoş Geldiniz ve Tanıtım
Ben Dr. Yusuf KARANCI, 2025 YDUS Türkiye 2.’siyim ve şu anda Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yoğun Bakım Kliniği'nde görev yapıyorum.
Bu kursta, hedefe yönelik, spot bilgilere odaklı ve vaka temelli bir öğrenme yaklaşımıyla, sınav başarınızı ve klinik düşünme becerilerinizi geliştirmeyi amaçlıyoruz. 🚀 -
20.2. Acil Tıp YDUS: Sınavı Tanıyalım
-
30.3. Başarı İçin Çalışma Stratejileri
-
41.1. Primer Bakı
Bölüm 1: Kritik Hastaya Yaklaşım ve Resüsitasyon
- 1.1. Primer Bakı
- ABCDE Yaklaşımının Detayları
- Tanınmayan Şok ve Ölümcül Yaralanmaların Tespiti
- 1.2. İleri Kardiyak Yaşam Desteği (İKYD / ACLS)
- VF/Nabızsız VT Algoritması: Defibrilasyon, İlaçlar (Epinefrin, Amiodaron, Lidokain)
- Asistoli / Nabızsız Elektriksel Aktivite (NEA) Algoritması
- Geri Döndürülebilir Nedenler (5H ve 5T)
- Resüsitasyonda Özel Durumlar (Gebelik, Hipotermi, Zehirlenme)
- 1.3. Resüsitasyon Sonrası Bakım (ROSC)
- Hedeflenmiş Sıcaklık Yönetimi (TTM): Endikasyonlar, Yöntemler
- Hemodinamik Optimizasyon (Hedef MAP)
- Ventilatör Stratejileri (PaCO2 ve Oksijenasyon Hedefleri)
- 1.4. Şok Yönetimi
- Şok Sınıflaması: Hipovolemik, Kardiyojenik, Distribütif (Septik, Nörojenik, Anafilaktik), Obstrüktif
- Şokun Ayırıcı Tanısı: Fizik Muayene, Hemodinamik Monitörizasyon (ve POCUS)
- Vazopresör ve İnotrop Seçimi: Norepinefrin, Dobutamin, Adrenalin, Dopamin, Vazopressin (Etki mekanizmaları ve tercih yerleri)
- 1.5. Sepsis ve Septik Şok
- Tanımlar: Sepsis-3, qSOFA ve SOFA Skorları
- "Surviving Sepsis" Kılavuzu: 1 Saatlik Paket
- Sıvı Resüsitasyonu: Kristalloid seçimi, miktar ve hedefler
- Ampirik Antibiyoterapi ve Kaynak Kontrolü
- Refrakter Septik Şok ve Steroid Kullanımı
- 1.6. Anafilaksi
- Tanı Kriterleri
- Acil Tedavi: Epinefrin (Doz, yol, tekrarlar), Antihistaminikler, Steroidler
- Refrakter Anafilaksi: Glukagon, Epinefrin infüzyonu
-
51.2. İleri Kardiyak Yaşam Desteği (İKYD / ACLS)
Bölüm 1: Kritik Hastaya Yaklaşım ve Resüsitasyon
- 1.1. Primer Bakı
- ABCDE Yaklaşımının Detayları
- Tanınmayan Şok ve Ölümcül Yaralanmaların Tespiti
- 1.2. İleri Kardiyak Yaşam Desteği (İKYD / ACLS)
- VF/Nabızsız VT Algoritması: Defibrilasyon, İlaçlar (Epinefrin, Amiodaron, Lidokain)
- Asistoli / Nabızsız Elektriksel Aktivite (NEA) Algoritması
- Geri Döndürülebilir Nedenler (5H ve 5T)
- Resüsitasyonda Özel Durumlar (Gebelik, Hipotermi, Zehirlenme)
- 1.3. Resüsitasyon Sonrası Bakım (ROSC)
- Hedeflenmiş Sıcaklık Yönetimi (TTM): Endikasyonlar, Yöntemler
- Hemodinamik Optimizasyon (Hedef MAP)
- Ventilatör Stratejileri (PaCO2 ve Oksijenasyon Hedefleri)
- 1.4. Şok Yönetimi
- Şok Sınıflaması: Hipovolemik, Kardiyojenik, Distribütif (Septik, Nörojenik, Anafilaktik), Obstrüktif
- Şokun Ayırıcı Tanısı: Fizik Muayene, Hemodinamik Monitörizasyon (ve POCUS)
- Vazopresör ve İnotrop Seçimi: Norepinefrin, Dobutamin, Adrenalin, Dopamin, Vazopressin (Etki mekanizmaları ve tercih yerleri)
- 1.5. Sepsis ve Septik Şok
- Tanımlar: Sepsis-3, qSOFA ve SOFA Skorları
- "Surviving Sepsis" Kılavuzu: 1 Saatlik Paket
- Sıvı Resüsitasyonu: Kristalloid seçimi, miktar ve hedefler
- Ampirik Antibiyoterapi ve Kaynak Kontrolü
- Refrakter Septik Şok ve Steroid Kullanımı
- 1.6. Anafilaksi
- Tanı Kriterleri
- Acil Tedavi: Epinefrin (Doz, yol, tekrarlar), Antihistaminikler, Steroidler
- Refrakter Anafilaksi: Glukagon, Epinefrin infüzyonu
-
61.3. Resüsitasyon Sonrası Bakım (ROSC)
Bölüm 1: Kritik Hastaya Yaklaşım ve Resüsitasyon
- 1.1. Primer Bakı
- ABCDE Yaklaşımının Detayları
- Tanınmayan Şok ve Ölümcül Yaralanmaların Tespiti
- 1.2. İleri Kardiyak Yaşam Desteği (İKYD / ACLS)
- VF/Nabızsız VT Algoritması: Defibrilasyon, İlaçlar (Epinefrin, Amiodaron, Lidokain)
- Asistoli / Nabızsız Elektriksel Aktivite (NEA) Algoritması
- Geri Döndürülebilir Nedenler (5H ve 5T)
- Resüsitasyonda Özel Durumlar (Gebelik, Hipotermi, Zehirlenme)
- 1.3. Resüsitasyon Sonrası Bakım (ROSC)
- Hedeflenmiş Sıcaklık Yönetimi (TTM): Endikasyonlar, Yöntemler
- Hemodinamik Optimizasyon (Hedef MAP)
- Ventilatör Stratejileri (PaCO2 ve Oksijenasyon Hedefleri)
- 1.4. Şok Yönetimi
- Şok Sınıflaması: Hipovolemik, Kardiyojenik, Distribütif (Septik, Nörojenik, Anafilaktik), Obstrüktif
- Şokun Ayırıcı Tanısı: Fizik Muayene, Hemodinamik Monitörizasyon (ve POCUS)
- Vazopresör ve İnotrop Seçimi: Norepinefrin, Dobutamin, Adrenalin, Dopamin, Vazopressin (Etki mekanizmaları ve tercih yerleri)
- 1.5. Sepsis ve Septik Şok
- Tanımlar: Sepsis-3, qSOFA ve SOFA Skorları
- "Surviving Sepsis" Kılavuzu: 1 Saatlik Paket
- Sıvı Resüsitasyonu: Kristalloid seçimi, miktar ve hedefler
- Ampirik Antibiyoterapi ve Kaynak Kontrolü
- Refrakter Septik Şok ve Steroid Kullanımı
- 1.6. Anafilaksi
- Tanı Kriterleri
- Acil Tedavi: Epinefrin (Doz, yol, tekrarlar), Antihistaminikler, Steroidler
- Refrakter Anafilaksi: Glukagon, Epinefrin infüzyonu
-
71.4. Şok Yönetimi
Bölüm 1: Kritik Hastaya Yaklaşım ve Resüsitasyon
- 1.1. Primer Bakı
- ABCDE Yaklaşımının Detayları
- Tanınmayan Şok ve Ölümcül Yaralanmaların Tespiti
- 1.2. İleri Kardiyak Yaşam Desteği (İKYD / ACLS)
- VF/Nabızsız VT Algoritması: Defibrilasyon, İlaçlar (Epinefrin, Amiodaron, Lidokain)
- Asistoli / Nabızsız Elektriksel Aktivite (NEA) Algoritması
- Geri Döndürülebilir Nedenler (5H ve 5T)
- Resüsitasyonda Özel Durumlar (Gebelik, Hipotermi, Zehirlenme)
- 1.3. Resüsitasyon Sonrası Bakım (ROSC)
- Hedeflenmiş Sıcaklık Yönetimi (TTM): Endikasyonlar, Yöntemler
- Hemodinamik Optimizasyon (Hedef MAP)
- Ventilatör Stratejileri (PaCO2 ve Oksijenasyon Hedefleri)
- 1.4. Şok Yönetimi
- Şok Sınıflaması: Hipovolemik, Kardiyojenik, Distribütif (Septik, Nörojenik, Anafilaktik), Obstrüktif
- Şokun Ayırıcı Tanısı: Fizik Muayene, Hemodinamik Monitörizasyon (ve POCUS)
- Vazopresör ve İnotrop Seçimi: Norepinefrin, Dobutamin, Adrenalin, Dopamin, Vazopressin (Etki mekanizmaları ve tercih yerleri)
- 1.5. Sepsis ve Septik Şok
- Tanımlar: Sepsis-3, qSOFA ve SOFA Skorları
- "Surviving Sepsis" Kılavuzu: 1 Saatlik Paket
- Sıvı Resüsitasyonu: Kristalloid seçimi, miktar ve hedefler
- Ampirik Antibiyoterapi ve Kaynak Kontrolü
- Refrakter Septik Şok ve Steroid Kullanımı
- 1.6. Anafilaksi
- Tanı Kriterleri
- Acil Tedavi: Epinefrin (Doz, yol, tekrarlar), Antihistaminikler, Steroidler
- Refrakter Anafilaksi: Glukagon, Epinefrin infüzyonu
-
81.5. Sepsis ve Septik Şok
Bölüm 1: Kritik Hastaya Yaklaşım ve Resüsitasyon
- 1.1. Primer Bakı
- ABCDE Yaklaşımının Detayları
- Tanınmayan Şok ve Ölümcül Yaralanmaların Tespiti
- 1.2. İleri Kardiyak Yaşam Desteği (İKYD / ACLS)
- VF/Nabızsız VT Algoritması: Defibrilasyon, İlaçlar (Epinefrin, Amiodaron, Lidokain)
- Asistoli / Nabızsız Elektriksel Aktivite (NEA) Algoritması
- Geri Döndürülebilir Nedenler (5H ve 5T)
- Resüsitasyonda Özel Durumlar (Gebelik, Hipotermi, Zehirlenme)
- 1.3. Resüsitasyon Sonrası Bakım (ROSC)
- Hedeflenmiş Sıcaklık Yönetimi (TTM): Endikasyonlar, Yöntemler
- Hemodinamik Optimizasyon (Hedef MAP)
- Ventilatör Stratejileri (PaCO2 ve Oksijenasyon Hedefleri)
- 1.4. Şok Yönetimi
- Şok Sınıflaması: Hipovolemik, Kardiyojenik, Distribütif (Septik, Nörojenik, Anafilaktik), Obstrüktif
- Şokun Ayırıcı Tanısı: Fizik Muayene, Hemodinamik Monitörizasyon (ve POCUS)
- Vazopresör ve İnotrop Seçimi: Norepinefrin, Dobutamin, Adrenalin, Dopamin, Vazopressin (Etki mekanizmaları ve tercih yerleri)
- 1.5. Sepsis ve Septik Şok
- Tanımlar: Sepsis-3, qSOFA ve SOFA Skorları
- "Surviving Sepsis" Kılavuzu: 1 Saatlik Paket
- Sıvı Resüsitasyonu: Kristalloid seçimi, miktar ve hedefler
- Ampirik Antibiyoterapi ve Kaynak Kontrolü
- Refrakter Septik Şok ve Steroid Kullanımı
- 1.6. Anafilaksi
- Tanı Kriterleri
- Acil Tedavi: Epinefrin (Doz, yol, tekrarlar), Antihistaminikler, Steroidler
- Refrakter Anafilaksi: Glukagon, Epinefrin infüzyonu
-
91.6. Anafilaksi
Bölüm 1: Kritik Hastaya Yaklaşım ve Resüsitasyon
- 1.1. Primer Bakı
- ABCDE Yaklaşımının Detayları
- Tanınmayan Şok ve Ölümcül Yaralanmaların Tespiti
- 1.2. İleri Kardiyak Yaşam Desteği (İKYD / ACLS)
- VF/Nabızsız VT Algoritması: Defibrilasyon, İlaçlar (Epinefrin, Amiodaron, Lidokain)
- Asistoli / Nabızsız Elektriksel Aktivite (NEA) Algoritması
- Geri Döndürülebilir Nedenler (5H ve 5T)
- Resüsitasyonda Özel Durumlar (Gebelik, Hipotermi, Zehirlenme)
- 1.3. Resüsitasyon Sonrası Bakım (ROSC)
- Hedeflenmiş Sıcaklık Yönetimi (TTM): Endikasyonlar, Yöntemler
- Hemodinamik Optimizasyon (Hedef MAP)
- Ventilatör Stratejileri (PaCO2 ve Oksijenasyon Hedefleri)
- 1.4. Şok Yönetimi
- Şok Sınıflaması: Hipovolemik, Kardiyojenik, Distribütif (Septik, Nörojenik, Anafilaktik), Obstrüktif
- Şokun Ayırıcı Tanısı: Fizik Muayene, Hemodinamik Monitörizasyon (ve POCUS)
- Vazopresör ve İnotrop Seçimi: Norepinefrin, Dobutamin, Adrenalin, Dopamin, Vazopressin (Etki mekanizmaları ve tercih yerleri)
- 1.5. Sepsis ve Septik Şok
- Tanımlar: Sepsis-3, qSOFA ve SOFA Skorları
- "Surviving Sepsis" Kılavuzu: 1 Saatlik Paket
- Sıvı Resüsitasyonu: Kristalloid seçimi, miktar ve hedefler
- Ampirik Antibiyoterapi ve Kaynak Kontrolü
- Refrakter Septik Şok ve Steroid Kullanımı
- 1.6. Anafilaksi
- Tanı Kriterleri
- Acil Tedavi: Epinefrin (Doz, yol, tekrarlar), Antihistaminikler, Steroidler
- Refrakter Anafilaksi: Glukagon, Epinefrin infüzyonu
-
102.1. Havayolu Değerlendirmesi
Bölüm 2: Havayolu, Solunum ve Mekanik Ventilasyon
- 2.1. Havayolu Değerlendirmesi
- Zor Havayolu Tahmini: LEMON (Look, Evaluate, Mallampati, Obstruction, Neck mobility)
- Zor Maske Ventilasyon Tahmini: MOANS / RODS
- 2.2. Hızlı Ardışık İntübasyon (RSI)
- 7 P: Pre-treatment, Preoksijenasyon, Premedikasyon, Paralizi ile İndüksiyon, Pozisyon, Placement
- RSI İlaçları (Detaylı):
- İndüksiyon Ajanları: Etomidat, Ketamin, Propofol, Midazolam (Avantaj/Dezavantajları)
- Nöromüsküler Blokerler: Süksinilkolin (Kontrendikasyonları), Roküronyum (ve Sugammadex)
- 2.3. Zor Havayolu Yönetimi
- Başarısız İntübasyon Algoritması
- Supraglottik Havayolu Araçları (LMA vb.)
- Videolaringoskopi
- Acil Cerrahi Havayolu: Krikotirotomi (İğne vs Cerrahi)
- 2.4. Mekanik Ventilasyon (MV) Temelleri
- MV Endikasyonları
- Başlangıç Ayarları: Mod Seçimi (AC-VC, AC-PC), Tidal Volüm (Akciğer Koruyucu 6-8 ml/kg), PEEP, FiO2, Solunum Sayısı
- Alarm Yönetimi: Yüksek basınç, düşük volüm alarmları
- 2.5. ARDS (Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu)
- Berlin Tanı Kriterleri
- Akciğer Koruyucu Ventilasyon (Düşük Tidal Volüm, Plato Basıncı < 30)
- Driving Pressure (Sürüş Basıncı)
- İleri Tedaviler: Pron Pozisyonu, Nöromüsküler Bloker infüzyonu
- 2.6. Non-İnvaziv Ventilasyon (NIV)
- CPAP vs BiPAP: Mekanizmalar ve Farklılıklar
- Endikasyonlar (KOAH Alevlenmesi, Akut Kardiyojenik Pulmoner Ödem)
- Kontrendikasyonlar ve Başarısızlık Kriterleri
- 2.7. Spesifik Solunumsal Aciller
- Akut Astım Krizi: Şiddet Değerlendirmesi, Basamaklı Tedavi (Magnezyum, IV Salbutamol, NIV)
- KOAH Alevlenmesi: NIV önceliği, Antibiyotik, Steroid
- Pnömoni: CURB-65 ve PSI Skorlaması, Ayaktan/Yatarak Tedavi Kriterleri
- Pnömotoraks: Tansiyon, Basit, Açık Pnömotoraks ayrımı ve tedavisi (Tüp Torakostomi)
-
112.2. Hızlı Ardışık İntübasyon (RSI)
Bölüm 2: Havayolu, Solunum ve Mekanik Ventilasyon
- 2.1. Havayolu Değerlendirmesi
- Zor Havayolu Tahmini: LEMON (Look, Evaluate, Mallampati, Obstruction, Neck mobility)
- Zor Maske Ventilasyon Tahmini: MOANS / RODS
- 2.2. Hızlı Ardışık İntübasyon (RSI)
- 7 P: Pre-treatment, Preoksijenasyon, Premedikasyon, Paralizi ile İndüksiyon, Pozisyon, Placement
- RSI İlaçları (Detaylı):
- İndüksiyon Ajanları: Etomidat, Ketamin, Propofol, Midazolam (Avantaj/Dezavantajları)
- Nöromüsküler Blokerler: Süksinilkolin (Kontrendikasyonları), Roküronyum (ve Sugammadex)
- 2.3. Zor Havayolu Yönetimi
- Başarısız İntübasyon Algoritması
- Supraglottik Havayolu Araçları (LMA vb.)
- Videolaringoskopi
- Acil Cerrahi Havayolu: Krikotirotomi (İğne vs Cerrahi)
- 2.4. Mekanik Ventilasyon (MV) Temelleri
- MV Endikasyonları
- Başlangıç Ayarları: Mod Seçimi (AC-VC, AC-PC), Tidal Volüm (Akciğer Koruyucu 6-8 ml/kg), PEEP, FiO2, Solunum Sayısı
- Alarm Yönetimi: Yüksek basınç, düşük volüm alarmları
- 2.5. ARDS (Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu)
- Berlin Tanı Kriterleri
- Akciğer Koruyucu Ventilasyon (Düşük Tidal Volüm, Plato Basıncı < 30)
- Driving Pressure (Sürüş Basıncı)
- İleri Tedaviler: Pron Pozisyonu, Nöromüsküler Bloker infüzyonu
- 2.6. Non-İnvaziv Ventilasyon (NIV)
- CPAP vs BiPAP: Mekanizmalar ve Farklılıklar
- Endikasyonlar (KOAH Alevlenmesi, Akut Kardiyojenik Pulmoner Ödem)
- Kontrendikasyonlar ve Başarısızlık Kriterleri
- 2.7. Spesifik Solunumsal Aciller
- Akut Astım Krizi: Şiddet Değerlendirmesi, Basamaklı Tedavi (Magnezyum, IV Salbutamol, NIV)
- KOAH Alevlenmesi: NIV önceliği, Antibiyotik, Steroid
- Pnömoni: CURB-65 ve PSI Skorlaması, Ayaktan/Yatarak Tedavi Kriterleri
- Pnömotoraks: Tansiyon, Basit, Açık Pnömotoraks ayrımı ve tedavisi (Tüp Torakostomi)
-
122.3. Zor Havayolu Yönetimi
Bölüm 2: Havayolu, Solunum ve Mekanik Ventilasyon
- 2.1. Havayolu Değerlendirmesi
- Zor Havayolu Tahmini: LEMON (Look, Evaluate, Mallampati, Obstruction, Neck mobility)
- Zor Maske Ventilasyon Tahmini: MOANS / RODS
- 2.2. Hızlı Ardışık İntübasyon (RSI)
- 7 P: Pre-treatment, Preoksijenasyon, Premedikasyon, Paralizi ile İndüksiyon, Pozisyon, Placement
- RSI İlaçları (Detaylı):
- İndüksiyon Ajanları: Etomidat, Ketamin, Propofol, Midazolam (Avantaj/Dezavantajları)
- Nöromüsküler Blokerler: Süksinilkolin (Kontrendikasyonları), Roküronyum (ve Sugammadex)
- 2.3. Zor Havayolu Yönetimi
- Başarısız İntübasyon Algoritması
- Supraglottik Havayolu Araçları (LMA vb.)
- Videolaringoskopi
- Acil Cerrahi Havayolu: Krikotirotomi (İğne vs Cerrahi)
- 2.4. Mekanik Ventilasyon (MV) Temelleri
- MV Endikasyonları
- Başlangıç Ayarları: Mod Seçimi (AC-VC, AC-PC), Tidal Volüm (Akciğer Koruyucu 6-8 ml/kg), PEEP, FiO2, Solunum Sayısı
- Alarm Yönetimi: Yüksek basınç, düşük volüm alarmları
- 2.5. ARDS (Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu)
- Berlin Tanı Kriterleri
- Akciğer Koruyucu Ventilasyon (Düşük Tidal Volüm, Plato Basıncı < 30)
- Driving Pressure (Sürüş Basıncı)
- İleri Tedaviler: Pron Pozisyonu, Nöromüsküler Bloker infüzyonu
- 2.6. Non-İnvaziv Ventilasyon (NIV)
- CPAP vs BiPAP: Mekanizmalar ve Farklılıklar
- Endikasyonlar (KOAH Alevlenmesi, Akut Kardiyojenik Pulmoner Ödem)
- Kontrendikasyonlar ve Başarısızlık Kriterleri
- 2.7. Spesifik Solunumsal Aciller
- Akut Astım Krizi: Şiddet Değerlendirmesi, Basamaklı Tedavi (Magnezyum, IV Salbutamol, NIV)
- KOAH Alevlenmesi: NIV önceliği, Antibiyotik, Steroid
- Pnömoni: CURB-65 ve PSI Skorlaması, Ayaktan/Yatarak Tedavi Kriterleri
- Pnömotoraks: Tansiyon, Basit, Açık Pnömotoraks ayrımı ve tedavisi (Tüp Torakostomi)
-
132.4. Mekanik Ventilasyon (MV) Temelleri
Bölüm 2: Havayolu, Solunum ve Mekanik Ventilasyon
- 2.1. Havayolu Değerlendirmesi
- Zor Havayolu Tahmini: LEMON (Look, Evaluate, Mallampati, Obstruction, Neck mobility)
- Zor Maske Ventilasyon Tahmini: MOANS / RODS
- 2.2. Hızlı Ardışık İntübasyon (RSI)
- 7 P: Pre-treatment, Preoksijenasyon, Premedikasyon, Paralizi ile İndüksiyon, Pozisyon, Placement
- RSI İlaçları (Detaylı):
- İndüksiyon Ajanları: Etomidat, Ketamin, Propofol, Midazolam (Avantaj/Dezavantajları)
- Nöromüsküler Blokerler: Süksinilkolin (Kontrendikasyonları), Roküronyum (ve Sugammadex)
- 2.3. Zor Havayolu Yönetimi
- Başarısız İntübasyon Algoritması
- Supraglottik Havayolu Araçları (LMA vb.)
- Videolaringoskopi
- Acil Cerrahi Havayolu: Krikotirotomi (İğne vs Cerrahi)
- 2.4. Mekanik Ventilasyon (MV) Temelleri
- MV Endikasyonları
- Başlangıç Ayarları: Mod Seçimi (AC-VC, AC-PC), Tidal Volüm (Akciğer Koruyucu 6-8 ml/kg), PEEP, FiO2, Solunum Sayısı
- Alarm Yönetimi: Yüksek basınç, düşük volüm alarmları
- 2.5. ARDS (Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu)
- Berlin Tanı Kriterleri
- Akciğer Koruyucu Ventilasyon (Düşük Tidal Volüm, Plato Basıncı < 30)
- Driving Pressure (Sürüş Basıncı)
- İleri Tedaviler: Pron Pozisyonu, Nöromüsküler Bloker infüzyonu
- 2.6. Non-İnvaziv Ventilasyon (NIV)
- CPAP vs BiPAP: Mekanizmalar ve Farklılıklar
- Endikasyonlar (KOAH Alevlenmesi, Akut Kardiyojenik Pulmoner Ödem)
- Kontrendikasyonlar ve Başarısızlık Kriterleri
- 2.7. Spesifik Solunumsal Aciller
- Akut Astım Krizi: Şiddet Değerlendirmesi, Basamaklı Tedavi (Magnezyum, IV Salbutamol, NIV)
- KOAH Alevlenmesi: NIV önceliği, Antibiyotik, Steroid
- Pnömoni: CURB-65 ve PSI Skorlaması, Ayaktan/Yatarak Tedavi Kriterleri
- Pnömotoraks: Tansiyon, Basit, Açık Pnömotoraks ayrımı ve tedavisi (Tüp Torakostomi)
-
142.5. ARDS (Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu)
Bölüm 2: Havayolu, Solunum ve Mekanik Ventilasyon
- 2.1. Havayolu Değerlendirmesi
- Zor Havayolu Tahmini: LEMON (Look, Evaluate, Mallampati, Obstruction, Neck mobility)
- Zor Maske Ventilasyon Tahmini: MOANS / RODS
- 2.2. Hızlı Ardışık İntübasyon (RSI)
- 7 P: Pre-treatment, Preoksijenasyon, Premedikasyon, Paralizi ile İndüksiyon, Pozisyon, Placement
- RSI İlaçları (Detaylı):
- İndüksiyon Ajanları: Etomidat, Ketamin, Propofol, Midazolam (Avantaj/Dezavantajları)
- Nöromüsküler Blokerler: Süksinilkolin (Kontrendikasyonları), Roküronyum (ve Sugammadex)
- 2.3. Zor Havayolu Yönetimi
- Başarısız İntübasyon Algoritması
- Supraglottik Havayolu Araçları (LMA vb.)
- Videolaringoskopi
- Acil Cerrahi Havayolu: Krikotirotomi (İğne vs Cerrahi)
- 2.4. Mekanik Ventilasyon (MV) Temelleri
- MV Endikasyonları
- Başlangıç Ayarları: Mod Seçimi (AC-VC, AC-PC), Tidal Volüm (Akciğer Koruyucu 6-8 ml/kg), PEEP, FiO2, Solunum Sayısı
- Alarm Yönetimi: Yüksek basınç, düşük volüm alarmları
- 2.5. ARDS (Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu)
- Berlin Tanı Kriterleri
- Akciğer Koruyucu Ventilasyon (Düşük Tidal Volüm, Plato Basıncı < 30)
- Driving Pressure (Sürüş Basıncı)
- İleri Tedaviler: Pron Pozisyonu, Nöromüsküler Bloker infüzyonu
- 2.6. Non-İnvaziv Ventilasyon (NIV)
- CPAP vs BiPAP: Mekanizmalar ve Farklılıklar
- Endikasyonlar (KOAH Alevlenmesi, Akut Kardiyojenik Pulmoner Ödem)
- Kontrendikasyonlar ve Başarısızlık Kriterleri
- 2.7. Spesifik Solunumsal Aciller
- Akut Astım Krizi: Şiddet Değerlendirmesi, Basamaklı Tedavi (Magnezyum, IV Salbutamol, NIV)
- KOAH Alevlenmesi: NIV önceliği, Antibiyotik, Steroid
- Pnömoni: CURB-65 ve PSI Skorlaması, Ayaktan/Yatarak Tedavi Kriterleri
- Pnömotoraks: Tansiyon, Basit, Açık Pnömotoraks ayrımı ve tedavisi (Tüp Torakostomi)
-
152.6. Non-İnvaziv Ventilasyon (NIV)
Bölüm 2: Havayolu, Solunum ve Mekanik Ventilasyon
- 2.1. Havayolu Değerlendirmesi
- Zor Havayolu Tahmini: LEMON (Look, Evaluate, Mallampati, Obstruction, Neck mobility)
- Zor Maske Ventilasyon Tahmini: MOANS / RODS
- 2.2. Hızlı Ardışık İntübasyon (RSI)
- 7 P: Pre-treatment, Preoksijenasyon, Premedikasyon, Paralizi ile İndüksiyon, Pozisyon, Placement
- RSI İlaçları (Detaylı):
- İndüksiyon Ajanları: Etomidat, Ketamin, Propofol, Midazolam (Avantaj/Dezavantajları)
- Nöromüsküler Blokerler: Süksinilkolin (Kontrendikasyonları), Roküronyum (ve Sugammadex)
- 2.3. Zor Havayolu Yönetimi
- Başarısız İntübasyon Algoritması
- Supraglottik Havayolu Araçları (LMA vb.)
- Videolaringoskopi
- Acil Cerrahi Havayolu: Krikotirotomi (İğne vs Cerrahi)
- 2.4. Mekanik Ventilasyon (MV) Temelleri
- MV Endikasyonları
- Başlangıç Ayarları: Mod Seçimi (AC-VC, AC-PC), Tidal Volüm (Akciğer Koruyucu 6-8 ml/kg), PEEP, FiO2, Solunum Sayısı
- Alarm Yönetimi: Yüksek basınç, düşük volüm alarmları
- 2.5. ARDS (Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu)
- Berlin Tanı Kriterleri
- Akciğer Koruyucu Ventilasyon (Düşük Tidal Volüm, Plato Basıncı < 30)
- Driving Pressure (Sürüş Basıncı)
- İleri Tedaviler: Pron Pozisyonu, Nöromüsküler Bloker infüzyonu
- 2.6. Non-İnvaziv Ventilasyon (NIV)
- CPAP vs BiPAP: Mekanizmalar ve Farklılıklar
- Endikasyonlar (KOAH Alevlenmesi, Akut Kardiyojenik Pulmoner Ödem)
- Kontrendikasyonlar ve Başarısızlık Kriterleri
- 2.7. Spesifik Solunumsal Aciller
- Akut Astım Krizi: Şiddet Değerlendirmesi, Basamaklı Tedavi (Magnezyum, IV Salbutamol, NIV)
- KOAH Alevlenmesi: NIV önceliği, Antibiyotik, Steroid
- Pnömoni: CURB-65 ve PSI Skorlaması, Ayaktan/Yatarak Tedavi Kriterleri
- Pnömotoraks: Tansiyon, Basit, Açık Pnömotoraks ayrımı ve tedavisi (Tüp Torakostomi)
-
162.7. Spesifik Solunumsal Aciller
Bölüm 2: Havayolu, Solunum ve Mekanik Ventilasyon
- 2.1. Havayolu Değerlendirmesi
- Zor Havayolu Tahmini: LEMON (Look, Evaluate, Mallampati, Obstruction, Neck mobility)
- Zor Maske Ventilasyon Tahmini: MOANS / RODS
- 2.2. Hızlı Ardışık İntübasyon (RSI)
- 7 P: Pre-treatment, Preoksijenasyon, Premedikasyon, Paralizi ile İndüksiyon, Pozisyon, Placement
- RSI İlaçları (Detaylı):
- İndüksiyon Ajanları: Etomidat, Ketamin, Propofol, Midazolam (Avantaj/Dezavantajları)
- Nöromüsküler Blokerler: Süksinilkolin (Kontrendikasyonları), Roküronyum (ve Sugammadex)
- 2.3. Zor Havayolu Yönetimi
- Başarısız İntübasyon Algoritması
- Supraglottik Havayolu Araçları (LMA vb.)
- Videolaringoskopi
- Acil Cerrahi Havayolu: Krikotirotomi (İğne vs Cerrahi)
- 2.4. Mekanik Ventilasyon (MV) Temelleri
- MV Endikasyonları
- Başlangıç Ayarları: Mod Seçimi (AC-VC, AC-PC), Tidal Volüm (Akciğer Koruyucu 6-8 ml/kg), PEEP, FiO2, Solunum Sayısı
- Alarm Yönetimi: Yüksek basınç, düşük volüm alarmları
- 2.5. ARDS (Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu)
- Berlin Tanı Kriterleri
- Akciğer Koruyucu Ventilasyon (Düşük Tidal Volüm, Plato Basıncı < 30)
- Driving Pressure (Sürüş Basıncı)
- İleri Tedaviler: Pron Pozisyonu, Nöromüsküler Bloker infüzyonu
- 2.6. Non-İnvaziv Ventilasyon (NIV)
- CPAP vs BiPAP: Mekanizmalar ve Farklılıklar
- Endikasyonlar (KOAH Alevlenmesi, Akut Kardiyojenik Pulmoner Ödem)
- Kontrendikasyonlar ve Başarısızlık Kriterleri
- 2.7. Spesifik Solunumsal Aciller
- Akut Astım Krizi: Şiddet Değerlendirmesi, Basamaklı Tedavi (Magnezyum, IV Salbutamol, NIV)
- KOAH Alevlenmesi: NIV önceliği, Antibiyotik, Steroid
- Pnömoni: CURB-65 ve PSI Skorlaması, Ayaktan/Yatarak Tedavi Kriterleri
- Pnömotoraks: Tansiyon, Basit, Açık Pnömotoraks ayrımı ve tedavisi (Tüp Torakostomi)
-
173.1. Akut Koroner Sendromlar (ACS)
Bölüm 3: Kardiyovasküler Aciller
3.1. Akut Koroner Sendromlar (ACS)
- 3.1.1. Patofizyoloji ve Tanım: Plak rüptürü, erozyon ve NSTEMI vs. STEMI ayrımı.
- 3.1.2. STEMI (ST Elevasyonlu MI):
- EKG Tanısı: Standart derivasyonlar, posterior MI, sağ ventrikül MI.
- STEMI Ekivalanları: de Winter T dalgaları, Wellens Sendromu (ve önemi), Sgarbossa Kriterleri (LBBB varlığında).
- Reperfüzyon Stratejileri: Primer Perkütan Koroner Girişim (PKG) vs. Fibrinolitik Tedavi.
- Fibrinolitikler: Mutlak ve göreceli kontrendikasyonlar.
- 3.1.3. NSTEMI ve Kararsız Anjina (UAP):
- Risk Sınıflaması: TIMI, GRACE ve HEART skorlarının kullanımı ve anlamı.
- Tedavi Stratejisi: Erken invaziv vs. konservatif yaklaşım kararı.
- 3.1.4. AKS Farmakoterapisi:
- Antiplatelet Tedavi: Aspirin, P2Y12 inhibitörleri (Klopidogrel, Tikagrelor, Prasugrel) yükleme ve idame dozları, kullanım yerleri.
- Antikoagülasyon: Antikoagülan seçimi (UFH, LMWH, Fondaparinuks).
- Diğer İlaçlar: Beta-blokerler, Nitratlar, Statinler, ACE inhibitörleri.
- 3.1.5. MI Komplikasyonları:
- Mekanik Komplikasyonlar: Akut Mitral Yetmezlik (Papiller kas rüptürü), Ventriküler Septal Rüptür (VSR), Serbest duvar rüptürü.
- Elektriksel Komplikasyonlar: Aritmiler ve bloklar.
- Sağ Ventrikül MI: Tanı, EKG bulguları ve spesifik hemodinamik yönetim (Sıvı tedavisi, nitrat ve diüretiklerden kaçınma).
3.2. Aritmi Yönetimi
- 3.2.1. Taşikardi Algoritmaları (Stabil vs. Anstabil):
- Geniş QRS Taşikardi: VT vs. Aberran İletili SVT ayrımı.
- Dar QRS Taşikardi: AVNRT, AVRT (WPW Sendromu), Atriyal Fibrilasyon (AF), Atriyal Flutter.
- Spesifik Durumlar: WPW + AF yönetimi, Torsades de Pointes (TdP) ve tedavisi (Magnezyum), Brugada.
- 3.2.2. Bradikardi Algoritmaları:
- Sinüs bradikardisi, AV Bloklar (1., 2. derece Mobitz Tip I/II, 3. derece), Uzun QT yapan sebepler.
- Blok seviyesinin (supra-His, intra-His) belirlenmesi.
- Farmakolojik Tedavi: Atropin, Dopamin, Adrenalin infüzyonu.
- Geçici ve Kalıcı Pace Endikasyonları.
- 3.2.3. Anti-aritmik İlaçlar (Vaughan-Williams Sınıflaması):
- Sınıf I, II, III, IV ilaçların etki mekanizmaları ve acil serviste kullanım yerleri (Amiodaron, Lidokain, Prokainamid, Adenozin, Diltiazem, Metoprolol).
3.3. Akut Kalp Yetersizliği ve Kardiyojenik Şok
- 3.3.1. Tanı ve Sınıflama:
- Etiyoloji:
- Tanısal Testler: BNP ve NT-proBNP'nin yeri, POCUS (Akciğer USG - B çizgileri, kardiyak USG - EF tahmini).
- 3.3.2. AKY Tedavisi:
- Vazodilatörler (Nitratlar) vs. Diüretikler (Furosemid) - Zamanlama ve dozlama.
- Non-invaziv Ventilasyon (NIV) desteği (CPAP/BiPAP).
- 3.3.3. Kardiyojenik Şok:
- Hemodinamik tanımlama.
- Pozitif İnotroplar ve Vazopresörler (Dobutamin, Milrinon, Norepinefrin).
- Mekanik Dolaşım Desteği (MDS) Temelleri: İntra-aortik Balon Pompası (IABP), ECMO.
3.4. Hipertansif Aciller
- 3.4.1. Tanım: Hipertansif Acil (Emergency) vs. İvedi Durum (Urgency) ayrımı.
- 3.4.2. Hedef Organ Hasarı Değerlendirmesi:
- Nörolojik (Ensefalopati, İnme), Kardiyak (AKS, KY), Renal (ABY).
- 3.4.3. Duruma Özgü Tedavi:
- İnme, Aort Disseksiyonu, Eklampsi, Akut Kalp Yetmezliği gibi durumlarda spesifik hedef kan basıncı ve tercih edilen IV ajanlar.
- IV Anti-hipertansifler: Nitrogliserin, Nitroprussid, Labetalol, Esmolol, Nikardipin (Etki süreleri ve kullanım özellikleri).
3.5. Perikardiyal ve Miyokardiyal Hastalıklar
- 3.5.1. Akut Perikardit: EKG bulguları (Yaygın ST elevasyonu, PR depresyonu), etiyoloji ve tedavi (NSAID, Kolşisin).
- 3.5.2. Kardiyak Tamponad: Tanı (Beck triadı, Pulsus paradoksus), EKO bulguları (Sağ ventrikül diyastolik kollapsı) ve acil perikardiyosentez.
- 3.5.3. Miyokardit: Klinik şüphe, tanısal yaklaşım (Troponin, EKO, Kardiyak MR) ve destekleyici yönetim.
- 3.5.4. Enfektif Endokardit: Duke Kriterleri, acil servis tanısı, kan kültürü alımı ve ampirik antibiyoterapi endikasyonları.
3.6. Vasküler Aciller
- 3.6.1. Aort Disseksiyonu:
- Sınıflama: Stanford (Tip A/B) ve DeBakey.
- Klinik, nabız ve kan basıncı asimetrisi.
- Tanı: BT Anjiyografi.
- Tedavi: Tip A (Acil cerrahi), Tip B (Medikal tedavi - Agresif nabız ve kan basıncı kontrolü, beta-bloker önceliği).
- 3.6.2. Abdominal Aort Anevrizması (AAA) Rüptürü: Triad, yatak başı USG ile tanı ve yönetim.
- 3.6.3. Akut Arteriyel Tıkanıklık (Akut Ekstremite İskemisi): 6 P bulgusu, tanı ve acil tedavi (Heparin, anjiyografi, embolektomi).
3.7. Senkop ve Ani Kardiyak Ölüm
- 3.7.1. Senkop Risk Sınıflaması: Düşük risk vs. Yüksek risk (Kardiyak nedenler). (örn. San Francisco Syncope Rule).
- 3.7.2. Ani Kardiyak Ölüm Nedenleri: HOKMP (Hipertrofik Obstrüktif Kardiyomiyopati), ARVD (Aritmojenik Sağ Ventrikül Displazisi), Brugada, Uzun/Kısa QT Sendromları.
3.8. Venöz Tromboemboli (VTE) - Kardiyovasküler Etkileri
- 3.8.1. Masif ve Submasif Pulmoner Emboli (PE):
- Hemodinamik tanımlama ve sağ ventrikül yüklenme bulguları (EKG, EKO, BT).
- Risk sınıflaması (PESI skoru).
- 3.8.2. PE'de Tedavi: Trombolitik tedavi endikasyonları, antikoagülasyon.
- 3.8.3. Obstrüktif Şok Yönetimi.
-
183.2. Aritmi Yönetimi
Bölüm 3: Kardiyovasküler Aciller
3.1. Akut Koroner Sendromlar (ACS)
- 3.1.1. Patofizyoloji ve Tanım: Plak rüptürü, erozyon ve NSTEMI vs. STEMI ayrımı.
- 3.1.2. STEMI (ST Elevasyonlu MI):
- EKG Tanısı: Standart derivasyonlar, posterior MI, sağ ventrikül MI.
- STEMI Ekivalanları: de Winter T dalgaları, Wellens Sendromu (ve önemi), Sgarbossa Kriterleri (LBBB varlığında).
- Reperfüzyon Stratejileri: Primer Perkütan Koroner Girişim (PKG) vs. Fibrinolitik Tedavi.
- Fibrinolitikler: Mutlak ve göreceli kontrendikasyonlar.
- 3.1.3. NSTEMI ve Kararsız Anjina (UAP):
- Risk Sınıflaması: TIMI, GRACE ve HEART skorlarının kullanımı ve anlamı.
- Tedavi Stratejisi: Erken invaziv vs. konservatif yaklaşım kararı.
- 3.1.4. AKS Farmakoterapisi:
- Antiplatelet Tedavi: Aspirin, P2Y12 inhibitörleri (Klopidogrel, Tikagrelor, Prasugrel) yükleme ve idame dozları, kullanım yerleri.
- Antikoagülasyon: Antikoagülan seçimi (UFH, LMWH, Fondaparinuks).
- Diğer İlaçlar: Beta-blokerler, Nitratlar, Statinler, ACE inhibitörleri.
- 3.1.5. MI Komplikasyonları:
- Mekanik Komplikasyonlar: Akut Mitral Yetmezlik (Papiller kas rüptürü), Ventriküler Septal Rüptür (VSR), Serbest duvar rüptürü.
- Elektriksel Komplikasyonlar: Aritmiler ve bloklar.
- Sağ Ventrikül MI: Tanı, EKG bulguları ve spesifik hemodinamik yönetim (Sıvı tedavisi, nitrat ve diüretiklerden kaçınma).
3.2. Aritmi Yönetimi
- 3.2.1. Taşikardi Algoritmaları (Stabil vs. Anstabil):
- Geniş QRS Taşikardi: VT vs. Aberran İletili SVT ayrımı.
- Dar QRS Taşikardi: AVNRT, AVRT (WPW Sendromu), Atriyal Fibrilasyon (AF), Atriyal Flutter.
- Spesifik Durumlar: WPW + AF yönetimi, Torsades de Pointes (TdP) ve tedavisi (Magnezyum), Brugada.
- 3.2.2. Bradikardi Algoritmaları:
- Sinüs bradikardisi, AV Bloklar (1., 2. derece Mobitz Tip I/II, 3. derece), Uzun QT yapan sebepler.
- Blok seviyesinin (supra-His, intra-His) belirlenmesi.
- Farmakolojik Tedavi: Atropin, Dopamin, Adrenalin infüzyonu.
- Geçici ve Kalıcı Pace Endikasyonları.
- 3.2.3. Anti-aritmik İlaçlar (Vaughan-Williams Sınıflaması):
- Sınıf I, II, III, IV ilaçların etki mekanizmaları ve acil serviste kullanım yerleri (Amiodaron, Lidokain, Prokainamid, Adenozin, Diltiazem, Metoprolol).
3.3. Akut Kalp Yetersizliği ve Kardiyojenik Şok
- 3.3.1. Tanı ve Sınıflama:
- Etiyoloji:
- Tanısal Testler: BNP ve NT-proBNP'nin yeri, POCUS (Akciğer USG - B çizgileri, kardiyak USG - EF tahmini).
- 3.3.2. AKY Tedavisi:
- Vazodilatörler (Nitratlar) vs. Diüretikler (Furosemid) - Zamanlama ve dozlama.
- Non-invaziv Ventilasyon (NIV) desteği (CPAP/BiPAP).
- 3.3.3. Kardiyojenik Şok:
- Hemodinamik tanımlama.
- Pozitif İnotroplar ve Vazopresörler (Dobutamin, Milrinon, Norepinefrin).
- Mekanik Dolaşım Desteği (MDS) Temelleri: İntra-aortik Balon Pompası (IABP), ECMO.
3.4. Hipertansif Aciller
- 3.4.1. Tanım: Hipertansif Acil (Emergency) vs. İvedi Durum (Urgency) ayrımı.
- 3.4.2. Hedef Organ Hasarı Değerlendirmesi:
- Nörolojik (Ensefalopati, İnme), Kardiyak (AKS, KY), Renal (ABY).
- 3.4.3. Duruma Özgü Tedavi:
- İnme, Aort Disseksiyonu, Eklampsi, Akut Kalp Yetmezliği gibi durumlarda spesifik hedef kan basıncı ve tercih edilen IV ajanlar.
- IV Anti-hipertansifler: Nitrogliserin, Nitroprussid, Labetalol, Esmolol, Nikardipin (Etki süreleri ve kullanım özellikleri).
3.5. Perikardiyal ve Miyokardiyal Hastalıklar
- 3.5.1. Akut Perikardit: EKG bulguları (Yaygın ST elevasyonu, PR depresyonu), etiyoloji ve tedavi (NSAID, Kolşisin).
- 3.5.2. Kardiyak Tamponad: Tanı (Beck triadı, Pulsus paradoksus), EKO bulguları (Sağ ventrikül diyastolik kollapsı) ve acil perikardiyosentez.
- 3.5.3. Miyokardit: Klinik şüphe, tanısal yaklaşım (Troponin, EKO, Kardiyak MR) ve destekleyici yönetim.
- 3.5.4. Enfektif Endokardit: Duke Kriterleri, acil servis tanısı, kan kültürü alımı ve ampirik antibiyoterapi endikasyonları.
3.6. Vasküler Aciller
- 3.6.1. Aort Disseksiyonu:
- Sınıflama: Stanford (Tip A/B) ve DeBakey.
- Klinik, nabız ve kan basıncı asimetrisi.
- Tanı: BT Anjiyografi.
- Tedavi: Tip A (Acil cerrahi), Tip B (Medikal tedavi - Agresif nabız ve kan basıncı kontrolü, beta-bloker önceliği).
- 3.6.2. Abdominal Aort Anevrizması (AAA) Rüptürü: Triad, yatak başı USG ile tanı ve yönetim.
- 3.6.3. Akut Arteriyel Tıkanıklık (Akut Ekstremite İskemisi): 6 P bulgusu, tanı ve acil tedavi (Heparin, anjiyografi, embolektomi).
3.7. Senkop ve Ani Kardiyak Ölüm
- 3.7.1. Senkop Risk Sınıflaması: Düşük risk vs. Yüksek risk (Kardiyak nedenler). (örn. San Francisco Syncope Rule).
- 3.7.2. Ani Kardiyak Ölüm Nedenleri: HOKMP (Hipertrofik Obstrüktif Kardiyomiyopati), ARVD (Aritmojenik Sağ Ventrikül Displazisi), Brugada, Uzun/Kısa QT Sendromları.
3.8. Venöz Tromboemboli (VTE) - Kardiyovasküler Etkileri
- 3.8.1. Masif ve Submasif Pulmoner Emboli (PE):
- Hemodinamik tanımlama ve sağ ventrikül yüklenme bulguları (EKG, EKO, BT).
- Risk sınıflaması (PESI skoru).
- 3.8.2. PE'de Tedavi: Trombolitik tedavi endikasyonları, antikoagülasyon.
- 3.8.3. Obstrüktif Şok Yönetimi.
-
193.3. Akut Kalp Yetersizliği ve Kardiyojenik Şok
Bölüm 3: Kardiyovasküler Aciller
3.1. Akut Koroner Sendromlar (ACS)
- 3.1.1. Patofizyoloji ve Tanım: Plak rüptürü, erozyon ve NSTEMI vs. STEMI ayrımı.
- 3.1.2. STEMI (ST Elevasyonlu MI):
- EKG Tanısı: Standart derivasyonlar, posterior MI, sağ ventrikül MI.
- STEMI Ekivalanları: de Winter T dalgaları, Wellens Sendromu (ve önemi), Sgarbossa Kriterleri (LBBB varlığında).
- Reperfüzyon Stratejileri: Primer Perkütan Koroner Girişim (PKG) vs. Fibrinolitik Tedavi.
- Fibrinolitikler: Mutlak ve göreceli kontrendikasyonlar.
- 3.1.3. NSTEMI ve Kararsız Anjina (UAP):
- Risk Sınıflaması: TIMI, GRACE ve HEART skorlarının kullanımı ve anlamı.
- Tedavi Stratejisi: Erken invaziv vs. konservatif yaklaşım kararı.
- 3.1.4. AKS Farmakoterapisi:
- Antiplatelet Tedavi: Aspirin, P2Y12 inhibitörleri (Klopidogrel, Tikagrelor, Prasugrel) yükleme ve idame dozları, kullanım yerleri.
- Antikoagülasyon: Antikoagülan seçimi (UFH, LMWH, Fondaparinuks).
- Diğer İlaçlar: Beta-blokerler, Nitratlar, Statinler, ACE inhibitörleri.
- 3.1.5. MI Komplikasyonları:
- Mekanik Komplikasyonlar: Akut Mitral Yetmezlik (Papiller kas rüptürü), Ventriküler Septal Rüptür (VSR), Serbest duvar rüptürü.
- Elektriksel Komplikasyonlar: Aritmiler ve bloklar.
- Sağ Ventrikül MI: Tanı, EKG bulguları ve spesifik hemodinamik yönetim (Sıvı tedavisi, nitrat ve diüretiklerden kaçınma).
3.2. Aritmi Yönetimi
- 3.2.1. Taşikardi Algoritmaları (Stabil vs. Anstabil):
- Geniş QRS Taşikardi: VT vs. Aberran İletili SVT ayrımı.
- Dar QRS Taşikardi: AVNRT, AVRT (WPW Sendromu), Atriyal Fibrilasyon (AF), Atriyal Flutter.
- Spesifik Durumlar: WPW + AF yönetimi, Torsades de Pointes (TdP) ve tedavisi (Magnezyum), Brugada.
- 3.2.2. Bradikardi Algoritmaları:
- Sinüs bradikardisi, AV Bloklar (1., 2. derece Mobitz Tip I/II, 3. derece), Uzun QT yapan sebepler.
- Blok seviyesinin (supra-His, intra-His) belirlenmesi.
- Farmakolojik Tedavi: Atropin, Dopamin, Adrenalin infüzyonu.
- Geçici ve Kalıcı Pace Endikasyonları.
- 3.2.3. Anti-aritmik İlaçlar (Vaughan-Williams Sınıflaması):
- Sınıf I, II, III, IV ilaçların etki mekanizmaları ve acil serviste kullanım yerleri (Amiodaron, Lidokain, Prokainamid, Adenozin, Diltiazem, Metoprolol).
3.3. Akut Kalp Yetersizliği ve Kardiyojenik Şok
- 3.3.1. Tanı ve Sınıflama:
- Etiyoloji:
- Tanısal Testler: BNP ve NT-proBNP'nin yeri, POCUS (Akciğer USG - B çizgileri, kardiyak USG - EF tahmini).
- 3.3.2. AKY Tedavisi:
- Vazodilatörler (Nitratlar) vs. Diüretikler (Furosemid) - Zamanlama ve dozlama.
- Non-invaziv Ventilasyon (NIV) desteği (CPAP/BiPAP).
- 3.3.3. Kardiyojenik Şok:
- Hemodinamik tanımlama.
- Pozitif İnotroplar ve Vazopresörler (Dobutamin, Milrinon, Norepinefrin).
- Mekanik Dolaşım Desteği (MDS) Temelleri: İntra-aortik Balon Pompası (IABP), ECMO.
3.4. Hipertansif Aciller
- 3.4.1. Tanım: Hipertansif Acil (Emergency) vs. İvedi Durum (Urgency) ayrımı.
- 3.4.2. Hedef Organ Hasarı Değerlendirmesi:
- Nörolojik (Ensefalopati, İnme), Kardiyak (AKS, KY), Renal (ABY).
- 3.4.3. Duruma Özgü Tedavi:
- İnme, Aort Disseksiyonu, Eklampsi, Akut Kalp Yetmezliği gibi durumlarda spesifik hedef kan basıncı ve tercih edilen IV ajanlar.
- IV Anti-hipertansifler: Nitrogliserin, Nitroprussid, Labetalol, Esmolol, Nikardipin (Etki süreleri ve kullanım özellikleri).
3.5. Perikardiyal ve Miyokardiyal Hastalıklar
- 3.5.1. Akut Perikardit: EKG bulguları (Yaygın ST elevasyonu, PR depresyonu), etiyoloji ve tedavi (NSAID, Kolşisin).
- 3.5.2. Kardiyak Tamponad: Tanı (Beck triadı, Pulsus paradoksus), EKO bulguları (Sağ ventrikül diyastolik kollapsı) ve acil perikardiyosentez.
- 3.5.3. Miyokardit: Klinik şüphe, tanısal yaklaşım (Troponin, EKO, Kardiyak MR) ve destekleyici yönetim.
- 3.5.4. Enfektif Endokardit: Duke Kriterleri, acil servis tanısı, kan kültürü alımı ve ampirik antibiyoterapi endikasyonları.
3.6. Vasküler Aciller
- 3.6.1. Aort Disseksiyonu:
- Sınıflama: Stanford (Tip A/B) ve DeBakey.
- Klinik, nabız ve kan basıncı asimetrisi.
- Tanı: BT Anjiyografi.
- Tedavi: Tip A (Acil cerrahi), Tip B (Medikal tedavi - Agresif nabız ve kan basıncı kontrolü, beta-bloker önceliği).
- 3.6.2. Abdominal Aort Anevrizması (AAA) Rüptürü: Triad, yatak başı USG ile tanı ve yönetim.
- 3.6.3. Akut Arteriyel Tıkanıklık (Akut Ekstremite İskemisi): 6 P bulgusu, tanı ve acil tedavi (Heparin, anjiyografi, embolektomi).
3.7. Senkop ve Ani Kardiyak Ölüm
- 3.7.1. Senkop Risk Sınıflaması: Düşük risk vs. Yüksek risk (Kardiyak nedenler). (örn. San Francisco Syncope Rule).
- 3.7.2. Ani Kardiyak Ölüm Nedenleri: HOKMP (Hipertrofik Obstrüktif Kardiyomiyopati), ARVD (Aritmojenik Sağ Ventrikül Displazisi), Brugada, Uzun/Kısa QT Sendromları.
3.8. Venöz Tromboemboli (VTE) - Kardiyovasküler Etkileri
- 3.8.1. Masif ve Submasif Pulmoner Emboli (PE):
- Hemodinamik tanımlama ve sağ ventrikül yüklenme bulguları (EKG, EKO, BT).
- Risk sınıflaması (PESI skoru).
- 3.8.2. PE'de Tedavi: Trombolitik tedavi endikasyonları, antikoagülasyon.
- 3.8.3. Obstrüktif Şok Yönetimi.
-
203.4. Hipertansif Aciller
Bölüm 3: Kardiyovasküler Aciller
3.1. Akut Koroner Sendromlar (ACS)
- 3.1.1. Patofizyoloji ve Tanım: Plak rüptürü, erozyon ve NSTEMI vs. STEMI ayrımı.
- 3.1.2. STEMI (ST Elevasyonlu MI):
- EKG Tanısı: Standart derivasyonlar, posterior MI, sağ ventrikül MI.
- STEMI Ekivalanları: de Winter T dalgaları, Wellens Sendromu (ve önemi), Sgarbossa Kriterleri (LBBB varlığında).
- Reperfüzyon Stratejileri: Primer Perkütan Koroner Girişim (PKG) vs. Fibrinolitik Tedavi.
- Fibrinolitikler: Mutlak ve göreceli kontrendikasyonlar.
- 3.1.3. NSTEMI ve Kararsız Anjina (UAP):
- Risk Sınıflaması: TIMI, GRACE ve HEART skorlarının kullanımı ve anlamı.
- Tedavi Stratejisi: Erken invaziv vs. konservatif yaklaşım kararı.
- 3.1.4. AKS Farmakoterapisi:
- Antiplatelet Tedavi: Aspirin, P2Y12 inhibitörleri (Klopidogrel, Tikagrelor, Prasugrel) yükleme ve idame dozları, kullanım yerleri.
- Antikoagülasyon: Antikoagülan seçimi (UFH, LMWH, Fondaparinuks).
- Diğer İlaçlar: Beta-blokerler, Nitratlar, Statinler, ACE inhibitörleri.
- 3.1.5. MI Komplikasyonları:
- Mekanik Komplikasyonlar: Akut Mitral Yetmezlik (Papiller kas rüptürü), Ventriküler Septal Rüptür (VSR), Serbest duvar rüptürü.
- Elektriksel Komplikasyonlar: Aritmiler ve bloklar.
- Sağ Ventrikül MI: Tanı, EKG bulguları ve spesifik hemodinamik yönetim (Sıvı tedavisi, nitrat ve diüretiklerden kaçınma).
3.2. Aritmi Yönetimi
- 3.2.1. Taşikardi Algoritmaları (Stabil vs. Anstabil):
- Geniş QRS Taşikardi: VT vs. Aberran İletili SVT ayrımı.
- Dar QRS Taşikardi: AVNRT, AVRT (WPW Sendromu), Atriyal Fibrilasyon (AF), Atriyal Flutter.
- Spesifik Durumlar: WPW + AF yönetimi, Torsades de Pointes (TdP) ve tedavisi (Magnezyum), Brugada.
- 3.2.2. Bradikardi Algoritmaları:
- Sinüs bradikardisi, AV Bloklar (1., 2. derece Mobitz Tip I/II, 3. derece), Uzun QT yapan sebepler.
- Blok seviyesinin (supra-His, intra-His) belirlenmesi.
- Farmakolojik Tedavi: Atropin, Dopamin, Adrenalin infüzyonu.
- Geçici ve Kalıcı Pace Endikasyonları.
- 3.2.3. Anti-aritmik İlaçlar (Vaughan-Williams Sınıflaması):
- Sınıf I, II, III, IV ilaçların etki mekanizmaları ve acil serviste kullanım yerleri (Amiodaron, Lidokain, Prokainamid, Adenozin, Diltiazem, Metoprolol).
3.3. Akut Kalp Yetersizliği ve Kardiyojenik Şok
- 3.3.1. Tanı ve Sınıflama:
- Etiyoloji:
- Tanısal Testler: BNP ve NT-proBNP'nin yeri, POCUS (Akciğer USG - B çizgileri, kardiyak USG - EF tahmini).
- 3.3.2. AKY Tedavisi:
- Vazodilatörler (Nitratlar) vs. Diüretikler (Furosemid) - Zamanlama ve dozlama.
- Non-invaziv Ventilasyon (NIV) desteği (CPAP/BiPAP).
- 3.3.3. Kardiyojenik Şok:
- Hemodinamik tanımlama.
- Pozitif İnotroplar ve Vazopresörler (Dobutamin, Milrinon, Norepinefrin).
- Mekanik Dolaşım Desteği (MDS) Temelleri: İntra-aortik Balon Pompası (IABP), ECMO.
3.4. Hipertansif Aciller
- 3.4.1. Tanım: Hipertansif Acil (Emergency) vs. İvedi Durum (Urgency) ayrımı.
- 3.4.2. Hedef Organ Hasarı Değerlendirmesi:
- Nörolojik (Ensefalopati, İnme), Kardiyak (AKS, KY), Renal (ABY).
- 3.4.3. Duruma Özgü Tedavi:
- İnme, Aort Disseksiyonu, Eklampsi, Akut Kalp Yetmezliği gibi durumlarda spesifik hedef kan basıncı ve tercih edilen IV ajanlar.
- IV Anti-hipertansifler: Nitrogliserin, Nitroprussid, Labetalol, Esmolol, Nikardipin (Etki süreleri ve kullanım özellikleri).
3.5. Perikardiyal ve Miyokardiyal Hastalıklar
- 3.5.1. Akut Perikardit: EKG bulguları (Yaygın ST elevasyonu, PR depresyonu), etiyoloji ve tedavi (NSAID, Kolşisin).
- 3.5.2. Kardiyak Tamponad: Tanı (Beck triadı, Pulsus paradoksus), EKO bulguları (Sağ ventrikül diyastolik kollapsı) ve acil perikardiyosentez.
- 3.5.3. Miyokardit: Klinik şüphe, tanısal yaklaşım (Troponin, EKO, Kardiyak MR) ve destekleyici yönetim.
- 3.5.4. Enfektif Endokardit: Duke Kriterleri, acil servis tanısı, kan kültürü alımı ve ampirik antibiyoterapi endikasyonları.
3.6. Vasküler Aciller
- 3.6.1. Aort Disseksiyonu:
- Sınıflama: Stanford (Tip A/B) ve DeBakey.
- Klinik, nabız ve kan basıncı asimetrisi.
- Tanı: BT Anjiyografi.
- Tedavi: Tip A (Acil cerrahi), Tip B (Medikal tedavi - Agresif nabız ve kan basıncı kontrolü, beta-bloker önceliği).
- 3.6.2. Abdominal Aort Anevrizması (AAA) Rüptürü: Triad, yatak başı USG ile tanı ve yönetim.
- 3.6.3. Akut Arteriyel Tıkanıklık (Akut Ekstremite İskemisi): 6 P bulgusu, tanı ve acil tedavi (Heparin, anjiyografi, embolektomi).
3.7. Senkop ve Ani Kardiyak Ölüm
- 3.7.1. Senkop Risk Sınıflaması: Düşük risk vs. Yüksek risk (Kardiyak nedenler). (örn. San Francisco Syncope Rule).
- 3.7.2. Ani Kardiyak Ölüm Nedenleri: HOKMP (Hipertrofik Obstrüktif Kardiyomiyopati), ARVD (Aritmojenik Sağ Ventrikül Displazisi), Brugada, Uzun/Kısa QT Sendromları.
3.8. Venöz Tromboemboli (VTE) - Kardiyovasküler Etkileri
- 3.8.1. Masif ve Submasif Pulmoner Emboli (PE):
- Hemodinamik tanımlama ve sağ ventrikül yüklenme bulguları (EKG, EKO, BT).
- Risk sınıflaması (PESI skoru).
- 3.8.2. PE'de Tedavi: Trombolitik tedavi endikasyonları, antikoagülasyon.
- 3.8.3. Obstrüktif Şok Yönetimi.
-
213.5. Perikardiyal ve Miyokardiyal Hastalıklar
Bölüm 3: Kardiyovasküler Aciller
3.1. Akut Koroner Sendromlar (ACS)
- 3.1.1. Patofizyoloji ve Tanım: Plak rüptürü, erozyon ve NSTEMI vs. STEMI ayrımı.
- 3.1.2. STEMI (ST Elevasyonlu MI):
- EKG Tanısı: Standart derivasyonlar, posterior MI, sağ ventrikül MI.
- STEMI Ekivalanları: de Winter T dalgaları, Wellens Sendromu (ve önemi), Sgarbossa Kriterleri (LBBB varlığında).
- Reperfüzyon Stratejileri: Primer Perkütan Koroner Girişim (PKG) vs. Fibrinolitik Tedavi.
- Fibrinolitikler: Mutlak ve göreceli kontrendikasyonlar.
- 3.1.3. NSTEMI ve Kararsız Anjina (UAP):
- Risk Sınıflaması: TIMI, GRACE ve HEART skorlarının kullanımı ve anlamı.
- Tedavi Stratejisi: Erken invaziv vs. konservatif yaklaşım kararı.
- 3.1.4. AKS Farmakoterapisi:
- Antiplatelet Tedavi: Aspirin, P2Y12 inhibitörleri (Klopidogrel, Tikagrelor, Prasugrel) yükleme ve idame dozları, kullanım yerleri.
- Antikoagülasyon: Antikoagülan seçimi (UFH, LMWH, Fondaparinuks).
- Diğer İlaçlar: Beta-blokerler, Nitratlar, Statinler, ACE inhibitörleri.
- 3.1.5. MI Komplikasyonları:
- Mekanik Komplikasyonlar: Akut Mitral Yetmezlik (Papiller kas rüptürü), Ventriküler Septal Rüptür (VSR), Serbest duvar rüptürü.
- Elektriksel Komplikasyonlar: Aritmiler ve bloklar.
- Sağ Ventrikül MI: Tanı, EKG bulguları ve spesifik hemodinamik yönetim (Sıvı tedavisi, nitrat ve diüretiklerden kaçınma).
3.2. Aritmi Yönetimi
- 3.2.1. Taşikardi Algoritmaları (Stabil vs. Anstabil):
- Geniş QRS Taşikardi: VT vs. Aberran İletili SVT ayrımı.
- Dar QRS Taşikardi: AVNRT, AVRT (WPW Sendromu), Atriyal Fibrilasyon (AF), Atriyal Flutter.
- Spesifik Durumlar: WPW + AF yönetimi, Torsades de Pointes (TdP) ve tedavisi (Magnezyum), Brugada.
- 3.2.2. Bradikardi Algoritmaları:
- Sinüs bradikardisi, AV Bloklar (1., 2. derece Mobitz Tip I/II, 3. derece), Uzun QT yapan sebepler.
- Blok seviyesinin (supra-His, intra-His) belirlenmesi.
- Farmakolojik Tedavi: Atropin, Dopamin, Adrenalin infüzyonu.
- Geçici ve Kalıcı Pace Endikasyonları.
- 3.2.3. Anti-aritmik İlaçlar (Vaughan-Williams Sınıflaması):
- Sınıf I, II, III, IV ilaçların etki mekanizmaları ve acil serviste kullanım yerleri (Amiodaron, Lidokain, Prokainamid, Adenozin, Diltiazem, Metoprolol).
3.3. Akut Kalp Yetersizliği ve Kardiyojenik Şok
- 3.3.1. Tanı ve Sınıflama:
- Etiyoloji:
- Tanısal Testler: BNP ve NT-proBNP'nin yeri, POCUS (Akciğer USG - B çizgileri, kardiyak USG - EF tahmini).
- 3.3.2. AKY Tedavisi:
- Vazodilatörler (Nitratlar) vs. Diüretikler (Furosemid) - Zamanlama ve dozlama.
- Non-invaziv Ventilasyon (NIV) desteği (CPAP/BiPAP).
- 3.3.3. Kardiyojenik Şok:
- Hemodinamik tanımlama.
- Pozitif İnotroplar ve Vazopresörler (Dobutamin, Milrinon, Norepinefrin).
- Mekanik Dolaşım Desteği (MDS) Temelleri: İntra-aortik Balon Pompası (IABP), ECMO.
3.4. Hipertansif Aciller
- 3.4.1. Tanım: Hipertansif Acil (Emergency) vs. İvedi Durum (Urgency) ayrımı.
- 3.4.2. Hedef Organ Hasarı Değerlendirmesi:
- Nörolojik (Ensefalopati, İnme), Kardiyak (AKS, KY), Renal (ABY).
- 3.4.3. Duruma Özgü Tedavi:
- İnme, Aort Disseksiyonu, Eklampsi, Akut Kalp Yetmezliği gibi durumlarda spesifik hedef kan basıncı ve tercih edilen IV ajanlar.
- IV Anti-hipertansifler: Nitrogliserin, Nitroprussid, Labetalol, Esmolol, Nikardipin (Etki süreleri ve kullanım özellikleri).
3.5. Perikardiyal ve Miyokardiyal Hastalıklar
- 3.5.1. Akut Perikardit: EKG bulguları (Yaygın ST elevasyonu, PR depresyonu), etiyoloji ve tedavi (NSAID, Kolşisin).
- 3.5.2. Kardiyak Tamponad: Tanı (Beck triadı, Pulsus paradoksus), EKO bulguları (Sağ ventrikül diyastolik kollapsı) ve acil perikardiyosentez.
- 3.5.3. Miyokardit: Klinik şüphe, tanısal yaklaşım (Troponin, EKO, Kardiyak MR) ve destekleyici yönetim.
- 3.5.4. Enfektif Endokardit: Duke Kriterleri, acil servis tanısı, kan kültürü alımı ve ampirik antibiyoterapi endikasyonları.
3.6. Vasküler Aciller
- 3.6.1. Aort Disseksiyonu:
- Sınıflama: Stanford (Tip A/B) ve DeBakey.
- Klinik, nabız ve kan basıncı asimetrisi.
- Tanı: BT Anjiyografi.
- Tedavi: Tip A (Acil cerrahi), Tip B (Medikal tedavi - Agresif nabız ve kan basıncı kontrolü, beta-bloker önceliği).
- 3.6.2. Abdominal Aort Anevrizması (AAA) Rüptürü: Triad, yatak başı USG ile tanı ve yönetim.
- 3.6.3. Akut Arteriyel Tıkanıklık (Akut Ekstremite İskemisi): 6 P bulgusu, tanı ve acil tedavi (Heparin, anjiyografi, embolektomi).
3.7. Senkop ve Ani Kardiyak Ölüm
- 3.7.1. Senkop Risk Sınıflaması: Düşük risk vs. Yüksek risk (Kardiyak nedenler). (örn. San Francisco Syncope Rule).
- 3.7.2. Ani Kardiyak Ölüm Nedenleri: HOKMP (Hipertrofik Obstrüktif Kardiyomiyopati), ARVD (Aritmojenik Sağ Ventrikül Displazisi), Brugada, Uzun/Kısa QT Sendromları.
3.8. Venöz Tromboemboli (VTE) - Kardiyovasküler Etkileri
- 3.8.1. Masif ve Submasif Pulmoner Emboli (PE):
- Hemodinamik tanımlama ve sağ ventrikül yüklenme bulguları (EKG, EKO, BT).
- Risk sınıflaması (PESI skoru).
- 3.8.2. PE'de Tedavi: Trombolitik tedavi endikasyonları, antikoagülasyon.
- 3.8.3. Obstrüktif Şok Yönetimi.
-
223.6. Vasküler Aciller
Bölüm 3: Kardiyovasküler Aciller
3.1. Akut Koroner Sendromlar (ACS)
- 3.1.1. Patofizyoloji ve Tanım: Plak rüptürü, erozyon ve NSTEMI vs. STEMI ayrımı.
- 3.1.2. STEMI (ST Elevasyonlu MI):
- EKG Tanısı: Standart derivasyonlar, posterior MI, sağ ventrikül MI.
- STEMI Ekivalanları: de Winter T dalgaları, Wellens Sendromu (ve önemi), Sgarbossa Kriterleri (LBBB varlığında).
- Reperfüzyon Stratejileri: Primer Perkütan Koroner Girişim (PKG) vs. Fibrinolitik Tedavi.
- Fibrinolitikler: Mutlak ve göreceli kontrendikasyonlar.
- 3.1.3. NSTEMI ve Kararsız Anjina (UAP):
- Risk Sınıflaması: TIMI, GRACE ve HEART skorlarının kullanımı ve anlamı.
- Tedavi Stratejisi: Erken invaziv vs. konservatif yaklaşım kararı.
- 3.1.4. AKS Farmakoterapisi:
- Antiplatelet Tedavi: Aspirin, P2Y12 inhibitörleri (Klopidogrel, Tikagrelor, Prasugrel) yükleme ve idame dozları, kullanım yerleri.
- Antikoagülasyon: Antikoagülan seçimi (UFH, LMWH, Fondaparinuks).
- Diğer İlaçlar: Beta-blokerler, Nitratlar, Statinler, ACE inhibitörleri.
- 3.1.5. MI Komplikasyonları:
- Mekanik Komplikasyonlar: Akut Mitral Yetmezlik (Papiller kas rüptürü), Ventriküler Septal Rüptür (VSR), Serbest duvar rüptürü.
- Elektriksel Komplikasyonlar: Aritmiler ve bloklar.
- Sağ Ventrikül MI: Tanı, EKG bulguları ve spesifik hemodinamik yönetim (Sıvı tedavisi, nitrat ve diüretiklerden kaçınma).
3.2. Aritmi Yönetimi
- 3.2.1. Taşikardi Algoritmaları (Stabil vs. Anstabil):
- Geniş QRS Taşikardi: VT vs. Aberran İletili SVT ayrımı.
- Dar QRS Taşikardi: AVNRT, AVRT (WPW Sendromu), Atriyal Fibrilasyon (AF), Atriyal Flutter.
- Spesifik Durumlar: WPW + AF yönetimi, Torsades de Pointes (TdP) ve tedavisi (Magnezyum), Brugada.
- 3.2.2. Bradikardi Algoritmaları:
- Sinüs bradikardisi, AV Bloklar (1., 2. derece Mobitz Tip I/II, 3. derece), Uzun QT yapan sebepler.
- Blok seviyesinin (supra-His, intra-His) belirlenmesi.
- Farmakolojik Tedavi: Atropin, Dopamin, Adrenalin infüzyonu.
- Geçici ve Kalıcı Pace Endikasyonları.
- 3.2.3. Anti-aritmik İlaçlar (Vaughan-Williams Sınıflaması):
- Sınıf I, II, III, IV ilaçların etki mekanizmaları ve acil serviste kullanım yerleri (Amiodaron, Lidokain, Prokainamid, Adenozin, Diltiazem, Metoprolol).
3.3. Akut Kalp Yetersizliği ve Kardiyojenik Şok
- 3.3.1. Tanı ve Sınıflama:
- Etiyoloji:
- Tanısal Testler: BNP ve NT-proBNP'nin yeri, POCUS (Akciğer USG - B çizgileri, kardiyak USG - EF tahmini).
- 3.3.2. AKY Tedavisi:
- Vazodilatörler (Nitratlar) vs. Diüretikler (Furosemid) - Zamanlama ve dozlama.
- Non-invaziv Ventilasyon (NIV) desteği (CPAP/BiPAP).
- 3.3.3. Kardiyojenik Şok:
- Hemodinamik tanımlama.
- Pozitif İnotroplar ve Vazopresörler (Dobutamin, Milrinon, Norepinefrin).
- Mekanik Dolaşım Desteği (MDS) Temelleri: İntra-aortik Balon Pompası (IABP), ECMO.
3.4. Hipertansif Aciller
- 3.4.1. Tanım: Hipertansif Acil (Emergency) vs. İvedi Durum (Urgency) ayrımı.
- 3.4.2. Hedef Organ Hasarı Değerlendirmesi:
- Nörolojik (Ensefalopati, İnme), Kardiyak (AKS, KY), Renal (ABY).
- 3.4.3. Duruma Özgü Tedavi:
- İnme, Aort Disseksiyonu, Eklampsi, Akut Kalp Yetmezliği gibi durumlarda spesifik hedef kan basıncı ve tercih edilen IV ajanlar.
- IV Anti-hipertansifler: Nitrogliserin, Nitroprussid, Labetalol, Esmolol, Nikardipin (Etki süreleri ve kullanım özellikleri).
3.5. Perikardiyal ve Miyokardiyal Hastalıklar
- 3.5.1. Akut Perikardit: EKG bulguları (Yaygın ST elevasyonu, PR depresyonu), etiyoloji ve tedavi (NSAID, Kolşisin).
- 3.5.2. Kardiyak Tamponad: Tanı (Beck triadı, Pulsus paradoksus), EKO bulguları (Sağ ventrikül diyastolik kollapsı) ve acil perikardiyosentez.
- 3.5.3. Miyokardit: Klinik şüphe, tanısal yaklaşım (Troponin, EKO, Kardiyak MR) ve destekleyici yönetim.
- 3.5.4. Enfektif Endokardit: Duke Kriterleri, acil servis tanısı, kan kültürü alımı ve ampirik antibiyoterapi endikasyonları.
3.6. Vasküler Aciller
- 3.6.1. Aort Disseksiyonu:
- Sınıflama: Stanford (Tip A/B) ve DeBakey.
- Klinik, nabız ve kan basıncı asimetrisi.
- Tanı: BT Anjiyografi.
- Tedavi: Tip A (Acil cerrahi), Tip B (Medikal tedavi - Agresif nabız ve kan basıncı kontrolü, beta-bloker önceliği).
- 3.6.2. Abdominal Aort Anevrizması (AAA) Rüptürü: Triad, yatak başı USG ile tanı ve yönetim.
- 3.6.3. Akut Arteriyel Tıkanıklık (Akut Ekstremite İskemisi): 6 P bulgusu, tanı ve acil tedavi (Heparin, anjiyografi, embolektomi).
3.7. Senkop ve Ani Kardiyak Ölüm
- 3.7.1. Senkop Risk Sınıflaması: Düşük risk vs. Yüksek risk (Kardiyak nedenler). (örn. San Francisco Syncope Rule).
- 3.7.2. Ani Kardiyak Ölüm Nedenleri: HOKMP (Hipertrofik Obstrüktif Kardiyomiyopati), ARVD (Aritmojenik Sağ Ventrikül Displazisi), Brugada, Uzun/Kısa QT Sendromları.
3.8. Venöz Tromboemboli (VTE) - Kardiyovasküler Etkileri
- 3.8.1. Masif ve Submasif Pulmoner Emboli (PE):
- Hemodinamik tanımlama ve sağ ventrikül yüklenme bulguları (EKG, EKO, BT).
- Risk sınıflaması (PESI skoru).
- 3.8.2. PE'de Tedavi: Trombolitik tedavi endikasyonları, antikoagülasyon.
- 3.8.3. Obstrüktif Şok Yönetimi.
-
233.7. Senkop ve Ani Kardiyak Ölüm
Bölüm 3: Kardiyovasküler Aciller
3.1. Akut Koroner Sendromlar (ACS)
- 3.1.1. Patofizyoloji ve Tanım: Plak rüptürü, erozyon ve NSTEMI vs. STEMI ayrımı.
- 3.1.2. STEMI (ST Elevasyonlu MI):
- EKG Tanısı: Standart derivasyonlar, posterior MI, sağ ventrikül MI.
- STEMI Ekivalanları: de Winter T dalgaları, Wellens Sendromu (ve önemi), Sgarbossa Kriterleri (LBBB varlığında).
- Reperfüzyon Stratejileri: Primer Perkütan Koroner Girişim (PKG) vs. Fibrinolitik Tedavi.
- Fibrinolitikler: Mutlak ve göreceli kontrendikasyonlar.
- 3.1.3. NSTEMI ve Kararsız Anjina (UAP):
- Risk Sınıflaması: TIMI, GRACE ve HEART skorlarının kullanımı ve anlamı.
- Tedavi Stratejisi: Erken invaziv vs. konservatif yaklaşım kararı.
- 3.1.4. AKS Farmakoterapisi:
- Antiplatelet Tedavi: Aspirin, P2Y12 inhibitörleri (Klopidogrel, Tikagrelor, Prasugrel) yükleme ve idame dozları, kullanım yerleri.
- Antikoagülasyon: Antikoagülan seçimi (UFH, LMWH, Fondaparinuks).
- Diğer İlaçlar: Beta-blokerler, Nitratlar, Statinler, ACE inhibitörleri.
- 3.1.5. MI Komplikasyonları:
- Mekanik Komplikasyonlar: Akut Mitral Yetmezlik (Papiller kas rüptürü), Ventriküler Septal Rüptür (VSR), Serbest duvar rüptürü.
- Elektriksel Komplikasyonlar: Aritmiler ve bloklar.
- Sağ Ventrikül MI: Tanı, EKG bulguları ve spesifik hemodinamik yönetim (Sıvı tedavisi, nitrat ve diüretiklerden kaçınma).
3.2. Aritmi Yönetimi
- 3.2.1. Taşikardi Algoritmaları (Stabil vs. Anstabil):
- Geniş QRS Taşikardi: VT vs. Aberran İletili SVT ayrımı.
- Dar QRS Taşikardi: AVNRT, AVRT (WPW Sendromu), Atriyal Fibrilasyon (AF), Atriyal Flutter.
- Spesifik Durumlar: WPW + AF yönetimi, Torsades de Pointes (TdP) ve tedavisi (Magnezyum), Brugada.
- 3.2.2. Bradikardi Algoritmaları:
- Sinüs bradikardisi, AV Bloklar (1., 2. derece Mobitz Tip I/II, 3. derece), Uzun QT yapan sebepler.
- Blok seviyesinin (supra-His, intra-His) belirlenmesi.
- Farmakolojik Tedavi: Atropin, Dopamin, Adrenalin infüzyonu.
- Geçici ve Kalıcı Pace Endikasyonları.
- 3.2.3. Anti-aritmik İlaçlar (Vaughan-Williams Sınıflaması):
- Sınıf I, II, III, IV ilaçların etki mekanizmaları ve acil serviste kullanım yerleri (Amiodaron, Lidokain, Prokainamid, Adenozin, Diltiazem, Metoprolol).
3.3. Akut Kalp Yetersizliği ve Kardiyojenik Şok
- 3.3.1. Tanı ve Sınıflama:
- Etiyoloji:
- Tanısal Testler: BNP ve NT-proBNP'nin yeri, POCUS (Akciğer USG - B çizgileri, kardiyak USG - EF tahmini).
- 3.3.2. AKY Tedavisi:
- Vazodilatörler (Nitratlar) vs. Diüretikler (Furosemid) - Zamanlama ve dozlama.
- Non-invaziv Ventilasyon (NIV) desteği (CPAP/BiPAP).
- 3.3.3. Kardiyojenik Şok:
- Hemodinamik tanımlama.
- Pozitif İnotroplar ve Vazopresörler (Dobutamin, Milrinon, Norepinefrin).
- Mekanik Dolaşım Desteği (MDS) Temelleri: İntra-aortik Balon Pompası (IABP), ECMO.
3.4. Hipertansif Aciller
- 3.4.1. Tanım: Hipertansif Acil (Emergency) vs. İvedi Durum (Urgency) ayrımı.
- 3.4.2. Hedef Organ Hasarı Değerlendirmesi:
- Nörolojik (Ensefalopati, İnme), Kardiyak (AKS, KY), Renal (ABY).
- 3.4.3. Duruma Özgü Tedavi:
- İnme, Aort Disseksiyonu, Eklampsi, Akut Kalp Yetmezliği gibi durumlarda spesifik hedef kan basıncı ve tercih edilen IV ajanlar.
- IV Anti-hipertansifler: Nitrogliserin, Nitroprussid, Labetalol, Esmolol, Nikardipin (Etki süreleri ve kullanım özellikleri).
3.5. Perikardiyal ve Miyokardiyal Hastalıklar
- 3.5.1. Akut Perikardit: EKG bulguları (Yaygın ST elevasyonu, PR depresyonu), etiyoloji ve tedavi (NSAID, Kolşisin).
- 3.5.2. Kardiyak Tamponad: Tanı (Beck triadı, Pulsus paradoksus), EKO bulguları (Sağ ventrikül diyastolik kollapsı) ve acil perikardiyosentez.
- 3.5.3. Miyokardit: Klinik şüphe, tanısal yaklaşım (Troponin, EKO, Kardiyak MR) ve destekleyici yönetim.
- 3.5.4. Enfektif Endokardit: Duke Kriterleri, acil servis tanısı, kan kültürü alımı ve ampirik antibiyoterapi endikasyonları.
3.6. Vasküler Aciller
- 3.6.1. Aort Disseksiyonu:
- Sınıflama: Stanford (Tip A/B) ve DeBakey.
- Klinik, nabız ve kan basıncı asimetrisi.
- Tanı: BT Anjiyografi.
- Tedavi: Tip A (Acil cerrahi), Tip B (Medikal tedavi - Agresif nabız ve kan basıncı kontrolü, beta-bloker önceliği).
- 3.6.2. Abdominal Aort Anevrizması (AAA) Rüptürü: Triad, yatak başı USG ile tanı ve yönetim.
- 3.6.3. Akut Arteriyel Tıkanıklık (Akut Ekstremite İskemisi): 6 P bulgusu, tanı ve acil tedavi (Heparin, anjiyografi, embolektomi).
3.7. Senkop ve Ani Kardiyak Ölüm
- 3.7.1. Senkop Risk Sınıflaması: Düşük risk vs. Yüksek risk (Kardiyak nedenler). (örn. San Francisco Syncope Rule).
- 3.7.2. Ani Kardiyak Ölüm Nedenleri: HOKMP (Hipertrofik Obstrüktif Kardiyomiyopati), ARVD (Aritmojenik Sağ Ventrikül Displazisi), Brugada, Uzun/Kısa QT Sendromları.
3.8. Venöz Tromboemboli (VTE) - Kardiyovasküler Etkileri
- 3.8.1. Masif ve Submasif Pulmoner Emboli (PE):
- Hemodinamik tanımlama ve sağ ventrikül yüklenme bulguları (EKG, EKO, BT).
- Risk sınıflaması (PESI skoru).
- 3.8.2. PE'de Tedavi: Trombolitik tedavi endikasyonları, antikoagülasyon.
- 3.8.3. Obstrüktif Şok Yönetimi.
-
243.8. Venöz Tromboemboli (VTE) - Kardiyovasküler Etkileri
Bölüm 3: Kardiyovasküler Aciller
3.1. Akut Koroner Sendromlar (ACS)
- 3.1.1. Patofizyoloji ve Tanım: Plak rüptürü, erozyon ve NSTEMI vs. STEMI ayrımı.
- 3.1.2. STEMI (ST Elevasyonlu MI):
- EKG Tanısı: Standart derivasyonlar, posterior MI, sağ ventrikül MI.
- STEMI Ekivalanları: de Winter T dalgaları, Wellens Sendromu (ve önemi), Sgarbossa Kriterleri (LBBB varlığında).
- Reperfüzyon Stratejileri: Primer Perkütan Koroner Girişim (PKG) vs. Fibrinolitik Tedavi.
- Fibrinolitikler: Mutlak ve göreceli kontrendikasyonlar.
- 3.1.3. NSTEMI ve Kararsız Anjina (UAP):
- Risk Sınıflaması: TIMI, GRACE ve HEART skorlarının kullanımı ve anlamı.
- Tedavi Stratejisi: Erken invaziv vs. konservatif yaklaşım kararı.
- 3.1.4. AKS Farmakoterapisi:
- Antiplatelet Tedavi: Aspirin, P2Y12 inhibitörleri (Klopidogrel, Tikagrelor, Prasugrel) yükleme ve idame dozları, kullanım yerleri.
- Antikoagülasyon: Antikoagülan seçimi (UFH, LMWH, Fondaparinuks).
- Diğer İlaçlar: Beta-blokerler, Nitratlar, Statinler, ACE inhibitörleri.
- 3.1.5. MI Komplikasyonları:
- Mekanik Komplikasyonlar: Akut Mitral Yetmezlik (Papiller kas rüptürü), Ventriküler Septal Rüptür (VSR), Serbest duvar rüptürü.
- Elektriksel Komplikasyonlar: Aritmiler ve bloklar.
- Sağ Ventrikül MI: Tanı, EKG bulguları ve spesifik hemodinamik yönetim (Sıvı tedavisi, nitrat ve diüretiklerden kaçınma).
3.2. Aritmi Yönetimi
- 3.2.1. Taşikardi Algoritmaları (Stabil vs. Anstabil):
- Geniş QRS Taşikardi: VT vs. Aberran İletili SVT ayrımı.
- Dar QRS Taşikardi: AVNRT, AVRT (WPW Sendromu), Atriyal Fibrilasyon (AF), Atriyal Flutter.
- Spesifik Durumlar: WPW + AF yönetimi, Torsades de Pointes (TdP) ve tedavisi (Magnezyum), Brugada.
- 3.2.2. Bradikardi Algoritmaları:
- Sinüs bradikardisi, AV Bloklar (1., 2. derece Mobitz Tip I/II, 3. derece), Uzun QT yapan sebepler.
- Blok seviyesinin (supra-His, intra-His) belirlenmesi.
- Farmakolojik Tedavi: Atropin, Dopamin, Adrenalin infüzyonu.
- Geçici ve Kalıcı Pace Endikasyonları.
- 3.2.3. Anti-aritmik İlaçlar (Vaughan-Williams Sınıflaması):
- Sınıf I, II, III, IV ilaçların etki mekanizmaları ve acil serviste kullanım yerleri (Amiodaron, Lidokain, Prokainamid, Adenozin, Diltiazem, Metoprolol).
3.3. Akut Kalp Yetersizliği ve Kardiyojenik Şok
- 3.3.1. Tanı ve Sınıflama:
- Etiyoloji:
- Tanısal Testler: BNP ve NT-proBNP'nin yeri, POCUS (Akciğer USG - B çizgileri, kardiyak USG - EF tahmini).
- 3.3.2. AKY Tedavisi:
- Vazodilatörler (Nitratlar) vs. Diüretikler (Furosemid) - Zamanlama ve dozlama.
- Non-invaziv Ventilasyon (NIV) desteği (CPAP/BiPAP).
- 3.3.3. Kardiyojenik Şok:
- Hemodinamik tanımlama.
- Pozitif İnotroplar ve Vazopresörler (Dobutamin, Milrinon, Norepinefrin).
- Mekanik Dolaşım Desteği (MDS) Temelleri: İntra-aortik Balon Pompası (IABP), ECMO.
3.4. Hipertansif Aciller
- 3.4.1. Tanım: Hipertansif Acil (Emergency) vs. İvedi Durum (Urgency) ayrımı.
- 3.4.2. Hedef Organ Hasarı Değerlendirmesi:
- Nörolojik (Ensefalopati, İnme), Kardiyak (AKS, KY), Renal (ABY).
- 3.4.3. Duruma Özgü Tedavi:
- İnme, Aort Disseksiyonu, Eklampsi, Akut Kalp Yetmezliği gibi durumlarda spesifik hedef kan basıncı ve tercih edilen IV ajanlar.
- IV Anti-hipertansifler: Nitrogliserin, Nitroprussid, Labetalol, Esmolol, Nikardipin (Etki süreleri ve kullanım özellikleri).
3.5. Perikardiyal ve Miyokardiyal Hastalıklar
- 3.5.1. Akut Perikardit: EKG bulguları (Yaygın ST elevasyonu, PR depresyonu), etiyoloji ve tedavi (NSAID, Kolşisin).
- 3.5.2. Kardiyak Tamponad: Tanı (Beck triadı, Pulsus paradoksus), EKO bulguları (Sağ ventrikül diyastolik kollapsı) ve acil perikardiyosentez.
- 3.5.3. Miyokardit: Klinik şüphe, tanısal yaklaşım (Troponin, EKO, Kardiyak MR) ve destekleyici yönetim.
- 3.5.4. Enfektif Endokardit: Duke Kriterleri, acil servis tanısı, kan kültürü alımı ve ampirik antibiyoterapi endikasyonları.
3.6. Vasküler Aciller
- 3.6.1. Aort Disseksiyonu:
- Sınıflama: Stanford (Tip A/B) ve DeBakey.
- Klinik, nabız ve kan basıncı asimetrisi.
- Tanı: BT Anjiyografi.
- Tedavi: Tip A (Acil cerrahi), Tip B (Medikal tedavi - Agresif nabız ve kan basıncı kontrolü, beta-bloker önceliği).
- 3.6.2. Abdominal Aort Anevrizması (AAA) Rüptürü: Triad, yatak başı USG ile tanı ve yönetim.
- 3.6.3. Akut Arteriyel Tıkanıklık (Akut Ekstremite İskemisi): 6 P bulgusu, tanı ve acil tedavi (Heparin, anjiyografi, embolektomi).
3.7. Senkop ve Ani Kardiyak Ölüm
- 3.7.1. Senkop Risk Sınıflaması: Düşük risk vs. Yüksek risk (Kardiyak nedenler). (örn. San Francisco Syncope Rule).
- 3.7.2. Ani Kardiyak Ölüm Nedenleri: HOKMP (Hipertrofik Obstrüktif Kardiyomiyopati), ARVD (Aritmojenik Sağ Ventrikül Displazisi), Brugada, Uzun/Kısa QT Sendromları.
3.8. Venöz Tromboemboli (VTE) - Kardiyovasküler Etkileri
- 3.8.1. Masif ve Submasif Pulmoner Emboli (PE):
- Hemodinamik tanımlama ve sağ ventrikül yüklenme bulguları (EKG, EKO, BT).
- Risk sınıflaması (PESI skoru).
- 3.8.2. PE'de Tedavi: Trombolitik tedavi endikasyonları, antikoagülasyon.
- 3.8.3. Obstrüktif Şok Yönetimi.
-
254.1. Akut İskemik İnme
Bölüm 4: Nörolojik Aciller
- 4.1. Akut İskemik İnme
- Tanı: NIHSS (İnme Skalası) Kullanımı ve Önemi
- Görüntüleme: BT (Kanama dışlama), BT-Anjiyografi ve Perfüzyon
- IV Trombolitik (tPA/Alteplaz): Zaman Penceresi (3 - 4.5 saat), Mutlak/Göreceli Kontrendikasyonlar
- Mekanik Trombektomi (EVT): Endikasyonlar (ASPECTS skoru, DAWN/DEFUSE çalışmaları)
- 4.2. Hemorajik İnme
- İntraserebral Kanama: Kan Basıncı Yönetimi (Hedef <140-160 mmHg), Koagülopati Düzeltilmesi (Warfarin, DOAK antagonizması)
- Subaraknoid Kanama (SAK): Klinik (Ani gök gürültüsü baş ağrısı), Tanı (BT, Lomber Ponksiyon - Ksantokromi), Komplikasyonlar (Vazospazm - Nimodipin)
- 4.3. Status Epileptikus
- Tanım (5 dakikadan uzun nöbet)
- Basamaklı Tedavi Algoritması:
- Basamak (0-5 dk): Benzodiazepinler (IV Lorazepam, IV Diazepam, IM Midazolam)
- Basamak (5-20 dk): IV Levetirasetam, Fosfenitoin, Valproik Asit
- Basamak (Refrakter Status): Propofol / Midazolam infüzyonu, Ketamin
- 4.4. Akut Baş Ağrısına Yaklaşım
- Kırmızı Bayraklar (SAK, Menenjit, Glokom, Arterit vb.)
- Spesifik Durumlar: Temporal Arterit, Karbonmonoksit Zehirlenmesi, İdyopatik İntrakraniyal Hipertansiyon
- 4.5. Bilinç Bulanıklığı ve Koma
- Glasgow Koma Skalası (GKS)
- Ayırıcı Tanı (Metabolik, Toksikolojik, Yapısal, Enfeksiyöz)
- Pupil Muayenesinin Önemi (Simetri, reaktivite)
- 4.6. Vertigo
- Santral (Beyin sapı, Serebellar) vs. Periferik (BPPV, Vestibüler Nörit) Ayrımı
- HINTS Muayenesi (Head Impulse, Nystagmus, Test of Skew) ve önemi
- 4.7. Akut Nöromüsküler Zayıflık
- Guillain-Barré Sendromu (GBS): Tanı, Solunum takibi (FVC), IVIG/Plazmaferez
- Myasthenia Gravis Krizi: Kolinerjik vs Myastenik Kriz ayrımı, NIV/MV desteği
-
264.2. Hemorajik İnme
Bölüm 4: Nörolojik Aciller
- 4.1. Akut İskemik İnme
- Tanı: NIHSS (İnme Skalası) Kullanımı ve Önemi
- Görüntüleme: BT (Kanama dışlama), BT-Anjiyografi ve Perfüzyon
- IV Trombolitik (tPA/Alteplaz): Zaman Penceresi (3 - 4.5 saat), Mutlak/Göreceli Kontrendikasyonlar
- Mekanik Trombektomi (EVT): Endikasyonlar (ASPECTS skoru, DAWN/DEFUSE çalışmaları)
- 4.2. Hemorajik İnme
- İntraserebral Kanama: Kan Basıncı Yönetimi (Hedef <140-160 mmHg), Koagülopati Düzeltilmesi (Warfarin, DOAK antagonizması)
- Subaraknoid Kanama (SAK): Klinik (Ani gök gürültüsü baş ağrısı), Tanı (BT, Lomber Ponksiyon - Ksantokromi), Komplikasyonlar (Vazospazm - Nimodipin)
- 4.3. Status Epileptikus
- Tanım (5 dakikadan uzun nöbet)
- Basamaklı Tedavi Algoritması:
- Basamak (0-5 dk): Benzodiazepinler (IV Lorazepam, IV Diazepam, IM Midazolam)
- Basamak (5-20 dk): IV Levetirasetam, Fosfenitoin, Valproik Asit
- Basamak (Refrakter Status): Propofol / Midazolam infüzyonu, Ketamin
- 4.4. Akut Baş Ağrısına Yaklaşım
- Kırmızı Bayraklar (SAK, Menenjit, Glokom, Arterit vb.)
- Spesifik Durumlar: Temporal Arterit, Karbonmonoksit Zehirlenmesi, İdyopatik İntrakraniyal Hipertansiyon
- 4.5. Bilinç Bulanıklığı ve Koma
- Glasgow Koma Skalası (GKS)
- Ayırıcı Tanı (Metabolik, Toksikolojik, Yapısal, Enfeksiyöz)
- Pupil Muayenesinin Önemi (Simetri, reaktivite)
- 4.6. Vertigo
- Santral (Beyin sapı, Serebellar) vs. Periferik (BPPV, Vestibüler Nörit) Ayrımı
- HINTS Muayenesi (Head Impulse, Nystagmus, Test of Skew) ve önemi
- 4.7. Akut Nöromüsküler Zayıflık
- Guillain-Barré Sendromu (GBS): Tanı, Solunum takibi (FVC), IVIG/Plazmaferez
- Myasthenia Gravis Krizi: Kolinerjik vs Myastenik Kriz ayrımı, NIV/MV desteği
-
274.3. Status Epileptikus
Bölüm 4: Nörolojik Aciller
- 4.1. Akut İskemik İnme
- Tanı: NIHSS (İnme Skalası) Kullanımı ve Önemi
- Görüntüleme: BT (Kanama dışlama), BT-Anjiyografi ve Perfüzyon
- IV Trombolitik (tPA/Alteplaz): Zaman Penceresi (3 - 4.5 saat), Mutlak/Göreceli Kontrendikasyonlar
- Mekanik Trombektomi (EVT): Endikasyonlar (ASPECTS skoru, DAWN/DEFUSE çalışmaları)
- 4.2. Hemorajik İnme
- İntraserebral Kanama: Kan Basıncı Yönetimi (Hedef <140-160 mmHg), Koagülopati Düzeltilmesi (Warfarin, DOAK antagonizması)
- Subaraknoid Kanama (SAK): Klinik (Ani gök gürültüsü baş ağrısı), Tanı (BT, Lomber Ponksiyon - Ksantokromi), Komplikasyonlar (Vazospazm - Nimodipin)
- 4.3. Status Epileptikus
- Tanım (5 dakikadan uzun nöbet)
- Basamaklı Tedavi Algoritması:
- Basamak (0-5 dk): Benzodiazepinler (IV Lorazepam, IV Diazepam, IM Midazolam)
- Basamak (5-20 dk): IV Levetirasetam, Fosfenitoin, Valproik Asit
- Basamak (Refrakter Status): Propofol / Midazolam infüzyonu, Ketamin
- 4.4. Akut Baş Ağrısına Yaklaşım
- Kırmızı Bayraklar (SAK, Menenjit, Glokom, Arterit vb.)
- Spesifik Durumlar: Temporal Arterit, Karbonmonoksit Zehirlenmesi, İdyopatik İntrakraniyal Hipertansiyon
- 4.5. Bilinç Bulanıklığı ve Koma
- Glasgow Koma Skalası (GKS)
- Ayırıcı Tanı (Metabolik, Toksikolojik, Yapısal, Enfeksiyöz)
- Pupil Muayenesinin Önemi (Simetri, reaktivite)
- 4.6. Vertigo
- Santral (Beyin sapı, Serebellar) vs. Periferik (BPPV, Vestibüler Nörit) Ayrımı
- HINTS Muayenesi (Head Impulse, Nystagmus, Test of Skew) ve önemi
- 4.7. Akut Nöromüsküler Zayıflık
- Guillain-Barré Sendromu (GBS): Tanı, Solunum takibi (FVC), IVIG/Plazmaferez
- Myasthenia Gravis Krizi: Kolinerjik vs Myastenik Kriz ayrımı, NIV/MV desteği
-
284.4. Akut Baş Ağrısına Yaklaşım
Bölüm 4: Nörolojik Aciller
- 4.1. Akut İskemik İnme
- Tanı: NIHSS (İnme Skalası) Kullanımı ve Önemi
- Görüntüleme: BT (Kanama dışlama), BT-Anjiyografi ve Perfüzyon
- IV Trombolitik (tPA/Alteplaz): Zaman Penceresi (3 - 4.5 saat), Mutlak/Göreceli Kontrendikasyonlar
- Mekanik Trombektomi (EVT): Endikasyonlar (ASPECTS skoru, DAWN/DEFUSE çalışmaları)
- 4.2. Hemorajik İnme
- İntraserebral Kanama: Kan Basıncı Yönetimi (Hedef <140-160 mmHg), Koagülopati Düzeltilmesi (Warfarin, DOAK antagonizması)
- Subaraknoid Kanama (SAK): Klinik (Ani gök gürültüsü baş ağrısı), Tanı (BT, Lomber Ponksiyon - Ksantokromi), Komplikasyonlar (Vazospazm - Nimodipin)
- 4.3. Status Epileptikus
- Tanım (5 dakikadan uzun nöbet)
- Basamaklı Tedavi Algoritması:
- Basamak (0-5 dk): Benzodiazepinler (IV Lorazepam, IV Diazepam, IM Midazolam)
- Basamak (5-20 dk): IV Levetirasetam, Fosfenitoin, Valproik Asit
- Basamak (Refrakter Status): Propofol / Midazolam infüzyonu, Ketamin
- 4.4. Akut Baş Ağrısına Yaklaşım
- Kırmızı Bayraklar (SAK, Menenjit, Glokom, Arterit vb.)
- Spesifik Durumlar: Temporal Arterit, Karbonmonoksit Zehirlenmesi, İdyopatik İntrakraniyal Hipertansiyon
- 4.5. Bilinç Bulanıklığı ve Koma
- Glasgow Koma Skalası (GKS)
- Ayırıcı Tanı (Metabolik, Toksikolojik, Yapısal, Enfeksiyöz)
- Pupil Muayenesinin Önemi (Simetri, reaktivite)
- 4.6. Vertigo
- Santral (Beyin sapı, Serebellar) vs. Periferik (BPPV, Vestibüler Nörit) Ayrımı
- HINTS Muayenesi (Head Impulse, Nystagmus, Test of Skew) ve önemi
- 4.7. Akut Nöromüsküler Zayıflık
- Guillain-Barré Sendromu (GBS): Tanı, Solunum takibi (FVC), IVIG/Plazmaferez
- Myasthenia Gravis Krizi: Kolinerjik vs Myastenik Kriz ayrımı, NIV/MV desteği
-
294.5. Bilinç Bulanıklığı ve Koma
Bölüm 4: Nörolojik Aciller
- 4.1. Akut İskemik İnme
- Tanı: NIHSS (İnme Skalası) Kullanımı ve Önemi
- Görüntüleme: BT (Kanama dışlama), BT-Anjiyografi ve Perfüzyon
- IV Trombolitik (tPA/Alteplaz): Zaman Penceresi (3 - 4.5 saat), Mutlak/Göreceli Kontrendikasyonlar
- Mekanik Trombektomi (EVT): Endikasyonlar (ASPECTS skoru, DAWN/DEFUSE çalışmaları)
- 4.2. Hemorajik İnme
- İntraserebral Kanama: Kan Basıncı Yönetimi (Hedef <140-160 mmHg), Koagülopati Düzeltilmesi (Warfarin, DOAK antagonizması)
- Subaraknoid Kanama (SAK): Klinik (Ani gök gürültüsü baş ağrısı), Tanı (BT, Lomber Ponksiyon - Ksantokromi), Komplikasyonlar (Vazospazm - Nimodipin)
- 4.3. Status Epileptikus
- Tanım (5 dakikadan uzun nöbet)
- Basamaklı Tedavi Algoritması:
- Basamak (0-5 dk): Benzodiazepinler (IV Lorazepam, IV Diazepam, IM Midazolam)
- Basamak (5-20 dk): IV Levetirasetam, Fosfenitoin, Valproik Asit
- Basamak (Refrakter Status): Propofol / Midazolam infüzyonu, Ketamin
- 4.4. Akut Baş Ağrısına Yaklaşım
- Kırmızı Bayraklar (SAK, Menenjit, Glokom, Arterit vb.)
- Spesifik Durumlar: Temporal Arterit, Karbonmonoksit Zehirlenmesi, İdyopatik İntrakraniyal Hipertansiyon
- 4.5. Bilinç Bulanıklığı ve Koma
- Glasgow Koma Skalası (GKS)
- Ayırıcı Tanı (Metabolik, Toksikolojik, Yapısal, Enfeksiyöz)
- Pupil Muayenesinin Önemi (Simetri, reaktivite)
- 4.6. Vertigo
- Santral (Beyin sapı, Serebellar) vs. Periferik (BPPV, Vestibüler Nörit) Ayrımı
- HINTS Muayenesi (Head Impulse, Nystagmus, Test of Skew) ve önemi
- 4.7. Akut Nöromüsküler Zayıflık
- Guillain-Barré Sendromu (GBS): Tanı, Solunum takibi (FVC), IVIG/Plazmaferez
- Myasthenia Gravis Krizi: Kolinerjik vs Myastenik Kriz ayrımı, NIV/MV desteği
-
304.6. Vertigo
Bölüm 4: Nörolojik Aciller
- 4.1. Akut İskemik İnme
- Tanı: NIHSS (İnme Skalası) Kullanımı ve Önemi
- Görüntüleme: BT (Kanama dışlama), BT-Anjiyografi ve Perfüzyon
- IV Trombolitik (tPA/Alteplaz): Zaman Penceresi (3 - 4.5 saat), Mutlak/Göreceli Kontrendikasyonlar
- Mekanik Trombektomi (EVT): Endikasyonlar (ASPECTS skoru, DAWN/DEFUSE çalışmaları)
- 4.2. Hemorajik İnme
- İntraserebral Kanama: Kan Basıncı Yönetimi (Hedef <140-160 mmHg), Koagülopati Düzeltilmesi (Warfarin, DOAK antagonizması)
- Subaraknoid Kanama (SAK): Klinik (Ani gök gürültüsü baş ağrısı), Tanı (BT, Lomber Ponksiyon - Ksantokromi), Komplikasyonlar (Vazospazm - Nimodipin)
- 4.3. Status Epileptikus
- Tanım (5 dakikadan uzun nöbet)
- Basamaklı Tedavi Algoritması:
- Basamak (0-5 dk): Benzodiazepinler (IV Lorazepam, IV Diazepam, IM Midazolam)
- Basamak (5-20 dk): IV Levetirasetam, Fosfenitoin, Valproik Asit
- Basamak (Refrakter Status): Propofol / Midazolam infüzyonu, Ketamin
- 4.4. Akut Baş Ağrısına Yaklaşım
- Kırmızı Bayraklar (SAK, Menenjit, Glokom, Arterit vb.)
- Spesifik Durumlar: Temporal Arterit, Karbonmonoksit Zehirlenmesi, İdyopatik İntrakraniyal Hipertansiyon
- 4.5. Bilinç Bulanıklığı ve Koma
- Glasgow Koma Skalası (GKS)
- Ayırıcı Tanı (Metabolik, Toksikolojik, Yapısal, Enfeksiyöz)
- Pupil Muayenesinin Önemi (Simetri, reaktivite)
- 4.6. Vertigo
- Santral (Beyin sapı, Serebellar) vs. Periferik (BPPV, Vestibüler Nörit) Ayrımı
- HINTS Muayenesi (Head Impulse, Nystagmus, Test of Skew) ve önemi
- 4.7. Akut Nöromüsküler Zayıflık
- Guillain-Barré Sendromu (GBS): Tanı, Solunum takibi (FVC), IVIG/Plazmaferez
- Myasthenia Gravis Krizi: Kolinerjik vs Myastenik Kriz ayrımı, NIV/MV desteği
-
314.7. Akut Nöromüsküler Zayıflık
Bölüm 4: Nörolojik Aciller
- 4.1. Akut İskemik İnme
- Tanı: NIHSS (İnme Skalası) Kullanımı ve Önemi
- Görüntüleme: BT (Kanama dışlama), BT-Anjiyografi ve Perfüzyon
- IV Trombolitik (tPA/Alteplaz): Zaman Penceresi (3 - 4.5 saat), Mutlak/Göreceli Kontrendikasyonlar
- Mekanik Trombektomi (EVT): Endikasyonlar (ASPECTS skoru, DAWN/DEFUSE çalışmaları)
- 4.2. Hemorajik İnme
- İntraserebral Kanama: Kan Basıncı Yönetimi (Hedef <140-160 mmHg), Koagülopati Düzeltilmesi (Warfarin, DOAK antagonizması)
- Subaraknoid Kanama (SAK): Klinik (Ani gök gürültüsü baş ağrısı), Tanı (BT, Lomber Ponksiyon - Ksantokromi), Komplikasyonlar (Vazospazm - Nimodipin)
- 4.3. Status Epileptikus
- Tanım (5 dakikadan uzun nöbet)
- Basamaklı Tedavi Algoritması:
- Basamak (0-5 dk): Benzodiazepinler (IV Lorazepam, IV Diazepam, IM Midazolam)
- Basamak (5-20 dk): IV Levetirasetam, Fosfenitoin, Valproik Asit
- Basamak (Refrakter Status): Propofol / Midazolam infüzyonu, Ketamin
- 4.4. Akut Baş Ağrısına Yaklaşım
- Kırmızı Bayraklar (SAK, Menenjit, Glokom, Arterit vb.)
- Spesifik Durumlar: Temporal Arterit, Karbonmonoksit Zehirlenmesi, İdyopatik İntrakraniyal Hipertansiyon
- 4.5. Bilinç Bulanıklığı ve Koma
- Glasgow Koma Skalası (GKS)
- Ayırıcı Tanı (Metabolik, Toksikolojik, Yapısal, Enfeksiyöz)
- Pupil Muayenesinin Önemi (Simetri, reaktivite)
- 4.6. Vertigo
- Santral (Beyin sapı, Serebellar) vs. Periferik (BPPV, Vestibüler Nörit) Ayrımı
- HINTS Muayenesi (Head Impulse, Nystagmus, Test of Skew) ve önemi
- 4.7. Akut Nöromüsküler Zayıflık
- Guillain-Barré Sendromu (GBS): Tanı, Solunum takibi (FVC), IVIG/Plazmaferez
- Myasthenia Gravis Krizi: Kolinerjik vs Myastenik Kriz ayrımı, NIV/MV desteği
Bu kurs, Acil Çalışanları ekibi tarafından YDUS adaylarının ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanmakta ve düzenlenmektedir. İçerik, güncel sınav müfredatı ve klinik pratik esas alınarak yapılandırılmıştır.