Temel EKG Öğrenme Kursu

EKG, kalbin elektriksel aktivitesini kaydeden ve kardiyak acillerin tanı ve yönetiminde hayati öneme sahip bir tanı yöntemidir. Kalbin ritmi, ileti sistemi ve elektriksel aktivitesindeki anormallikleri değerlendiren EKG, ritim bozukluklarından miyokard enfarktüsüne kadar birçok kardiyak durumun hızlı ve doğru bir şekilde tanımlanmasına olanak tanır.

EKG, kalbin elektriksel aktivitesini değerlendirmek için kullanılır. Yorumlama adımları şunlardır:

1. Ritim ve Hız: Kalp ritmi düzenli mi, hız normal mi kontrol edilir.

2. P Dalga ve PR Intervali: Atriyum depolarizasyonu ve AV iletim süresi değerlendirilir.

3. QRS Kompleksi: Ventriküllerin depolarizasyonu, genişlikleri kontrol edilir.

4. ST Segmenti ve T Dalgası: İskemiyi, infarktüsü ve repolarizasyonu gösterir.

5. QT Aralığı: Ventriküler depolarizasyon ve repolarizasyon süresi ölçülür.

EKG'nin doğru yorumlanması, bu adımların sistematik bir şekilde değerlendirilmesiyle yapılır.

P dalgası, atriyumların depolarizasyonunu yansıtır ve EKG'de ilk pozitif defleksiyondur. SA düğümünden çıkan uyartı önce sağ atriyumu, sonra sol atriyumu depolarize eder. P dalgası genellikle DI, DII, aVF ve V3-V6 derivasyonlarında pozitiftir, aVR derivasyonunda negatif, V1 ve V2 derivasyonlarında ise bifazik olabilir. Normalde genişliği 0.04-0.12 saniye, amplitüdü ise 2.5 mm'den düşük olmalıdır. P dalgasındaki anormallikler atriyal genişleme ile ilişkilidir, örneğin P mitrale sol atriyal genişlemeyi, P pulmonale ise sağ atriyal genişlemeyi gösterir.

PR segmenti, P dalgası ile QRS kompleksinin başlangıcı arasındaki izoelektrik hattı temsil eder ve bu segmentteki değişiklikler, özellikle miyoperikardit ve atriyal iskemi gibi klinik durumların tanısında önemli ipuçları sunar.

Q dalgası, EKG’de ventriküler depolarizasyonun başlangıcında görülen ve genellikle septumun solundan sağına doğru gerçekleşen elektriksel aktiviteyi yansıtan ilk negatif defleksiyondur. Her zaman görülmeyebilir; ancak görüldüğünde morfolojisi ve ölçümleri, özellikle geçirilmiş miyokard enfarktüsünü saptamada kritik öneme sahiptir. Bu nedenle Q dalgasının varlığı, süresi ve derinliği dikkatle değerlendirilmelidir.

QRS aralığı, elektrokardiyogramda (EKG) ventriküler depolarizasyon süresini gösterir. Yani kalpteki karıncıkların (ventriküllerin) elektriksel uyarıyı alıp kasılmaya başlamasına kadar geçen süredir.

R dalgası, QRS kompleksinin ilk pozitif defleksiyonu olup ventriküllerin ana depolarizasyonunu temsil eder. Kalbin elektriksel aktivitesinin gücünü ve yönünü yansıtan bu dalga, özellikle göğüs derivasyonlarında giderek artan amplitüdüyle ventrikül kas kitlesi ve iletim yolu hakkında önemli bilgiler verir.

J dalgası, QRS kompleksinin hemen ardından, ST segmentinin başlangıcında görülen küçük bir pozitif defleksiyondur. Normalde belirgin değildir, ancak bazı durumlarda özellikle hipotermi, hiperkalsemi ve Brugada sendromu gibi klinik tablolarla ilişkilendirildiğinde belirginleşebilir. Bu nedenle J dalgası, nadiren görülse de klinik açıdan önemli ipuçları taşıyan bir bulgudur.

QT aralığı, ventriküllerin depolarizasyonu ile repolarizasyonu arasında geçen toplam süreyi temsil eder ve EKG’de QRS kompleksinin başlangıcından T dalgasının sonuna kadar ölçülür. Kalp kasının elektriksel döngüsünü tamamlaması için geçen bu süre, bazı ritim bozukluklarının tanısında ve ilaç yan etkilerinin izlenmesinde hayati öneme sahiptir.

ST aralığı (segmenti), QRS kompleksinin sonu (S dalgası bitimi – J noktası) ile T dalgasının başlangıcı arasındaki izoelektrik dönemdir. Bu aralık, ventriküllerin tamamen depolarize olduğu ve henüz repolarizasyona başlamadığı elektriksel olarak sessiz bir fazı temsil eder. ST segmentindeki değişiklikler (elevasyon veya depresyon), özellikle akut miyokard iskemisi ve enfarktüsü tanısında hayati öneme sahiptir.

T dalgası, ventriküllerin repolarizasyonunu yani elektriksel olarak dinlenme durumuna dönüşünü temsil eder. QRS kompleksinden sonra gelen ilk dalgadır ve normalde QRS ile aynı yönde olmalıdır. T dalgasının şekli, yönü ve yüksekliği; iskemi, elektrolit bozuklukları ve repolarizasyon anormallikleri gibi birçok kardiyak duruma ışık tutar. Bu nedenle T dalgası, EKG değerlendirmesinde kritik öneme sahip bir repolarizasyon göstergesidir.

U dalgası, T dalgasından sonra gelen, genellikle küçük ve her zaman görülmeyen bir pozitif dalgadır. Oluşum nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, en çok kabul gören teori, ventrikül içi ileti sisteminin (özellikle Purkinje liflerinin) geç repolarizasyonunu yansıttığı yönündedir. U dalgası genellikle V3 derivasyonunda daha belirgin izlenir ve T dalgası ile aynı yönde olur.